Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65
Devanagari script
प्रणम्य तान्मुनीन्सर्वान्कृताञ्जलिपुटः स्थितः । प्रोवाच वः प्रसादेन कुलं मे वृद्धिमागतम्
Transliteration
praṇamya tānmunīnsarvānkṛtāñjalipuṭaḥ sthitaḥ | provāca vaḥ prasādena kulaṃ me vṛddhimāgatam
Translation
Après s’être prosterné devant tous les sages et être resté les mains jointes, il dit : «Par votre grâce, ma lignée est parvenue à la prospérité».
Word by Word
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having bowed’
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
मुनीन्sages
मुनीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
कृताञ्जलिपुटःwith folded hands
कृताञ्जलिपुटः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + अञ्जलि + पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘कृत’; अञ्जलि-पुटः = ‘folded hands’; समासार्थः: कृतः अञ्जलिपुटः यस्य (also interpretable as बहुव्रीहि in sense)
स्थितःstood
स्थितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing’
प्रोवाचspoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘said/spoke’
वःto you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, बहुवचन; सर्वनाम; here दत्तिवाचक/सम्बोधनार्थे ‘to you/for you’
प्रसादेनby (your) grace
प्रसादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
कुलम्family, lineage
कुलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here प्रथमा (subject of ‘āgatam’)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
वृद्धिम्prosperity, increase
वृद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आगतम्has attained, has come to
आगतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has come/has attained’ (agreeing with कुलम्)
Speaker
Mṛkaṇḍa (addressing the sages)
Characters & Entities
M
MṛkaṇḍaM
muni (sages)FAQs
Reverence and gratitude toward sages acknowledges that true welfare—personal and familial—flows from dharma and saintly grace.
Indirectly the tīrtha setting is upheld through the presence of sages near the āśrama-lake; the verse focuses on honoring them within that sacred place.
Praṇāma (prostration) and añjali (joined palms) as forms of respectful reception are indicated.