Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो लिखितस्तत्र चाश्रमे । यावत्पश्यति शंखं स प्रगृही तबृहत्फलम्

Transliteration

etasminnantare prāpto likhitastatra cāśrame | yāvatpaśyati śaṃkhaṃ sa pragṛhī tabṛhatphalam

Translation

Entre-temps, Likhita arriva à l’ermitage. Dès qu’il aperçut Śaṅkha, celui-ci tenait un gros fruit à la main.

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Time/Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• अन्तरे: in the interval
• अन्तरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘in the meantime’

• प्राप्तः: arrived
• प्राप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि ‘having arrived’

• लिखितः: Likhita
• लिखितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिखित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; व्यक्तिनाम

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• आश्रमे: in the hermitage
• आश्रमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• यावत्: while/as long as
• यावत्: Temporal linker (कालसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/सम्बन्ध-अव्यय)
• Form: अव्यय, यावत्तावत्-सम्बन्धे ‘as long as/while’

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शङ्खम्: conch
• शङ्खम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रगृहीत: taken/held
• प्रगृहीत: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-ग्रह् (धातु) → प्रगृहीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृत् (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘फलम्’; पाठे ‘प्रगृही’ इति संक्षेप/विकृतपाठः सम्भवः

• तत्: that
• तत्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘फलम्’

• बृहत्फलम्: big fruit
• बृहत्फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बृहत् + फल (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: बृहत् फलम् (कर्मधारय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Likhitāśrama (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Likhita enters the hermitage path with ascetic composure; Śaṅkha is caught mid-hold with a large fruit, the moment frozen between innocence and fault.

Characters & Entities

• Likhita
• Śaṅkha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma becomes explicit when accountability appears; hidden acts come into the open before the righteous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it is part of a broader tīrtha-māhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is narrative transition leading to a dharma-discussion.