Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28
Devanagari script
धनहीनं नरं त्यक्त्वा कुलीनमपि चोत्तमम् । गच्छति स्वजनोऽन्यत्र शुष्कं वृक्षमिवांडजाः
Transliteration
dhanahīnaṃ naraṃ tyaktvā kulīnamapi cottamam | gacchati svajano'nyatra śuṣkaṃ vṛkṣamivāṃḍajāḥ
Translation
Délaissant l’homme sans richesse—fût-il de noble naissance et excellent—les siens s’en vont ailleurs, comme les oiseaux quittent un arbre desséché.
Word by Word
धनहीनम्devoid of wealth
धनहीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootधन (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/संबन्ध: ‘धनस्य हीनः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम्
नरम्a man
नरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having abandoned’
कुलीनम्well-born/noble
कुलीनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकुलीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम् (नरम्)
अपिeven
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; ‘even/also’
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक; conjunction
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम्
गच्छतिgoes
गच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; present indicative
स्वजनःone’s own people/kinsman
स्वजनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
—
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; adverb ‘elsewhere’
शुष्कम्dry
शुष्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम् (वृक्षम्)
वृक्षम्a tree
वृक्षम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय; comparative particle
आण्डजाःbirds (egg-born creatures)
आण्डजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआण्डज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural
Speaker
Ānarta (contextual continuation)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A noble yet poor man stands alone beneath a leafless, dried tree; birds fly away to greener trees; his family members walk off toward a prosperous house in the distance.
FAQs
Social loyalty is often conditional; recognizing this encourages inward strength and commitment to dharma.
No site is specified in this verse.
None.