Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

अहो तीर्थमहो तीर्थं शंसमानः पुनःपुनः । एतस्मिन्नन्तरे प्राप्ता विश्वे देवाः समुत्सुकाः

aho tīrthamaho tīrthaṃ śaṃsamānaḥ punaḥpunaḥ | etasminnantare prāptā viśve devāḥ samutsukāḥ

S’écriant sans cesse : « Ah ! quel tīrtha, quel tīrtha ! », il en faisait l’éloge. Cependant, les Viśvedevas arrivèrent en ce lieu, pleins d’ardeur et d’attente.

अहोah!
अहो:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मयादिबोधक-निपात (interjection/particle of exclamation)
तीर्थम्pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अहोah!
अहो:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मयादिबोधक-निपात (interjection/particle)
तीर्थम्pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शंसमानःpraising, extolling
शंसमानः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु) + शंसमान (कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रत्यय)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-प्रत्यय (present active participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अन्तरेin the interval, meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अन्तरे = in the interval/meanwhile)
प्राप्ताःarrived
प्राप्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) + प्राप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/भूतकर्तरि कृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विश्वेall; the Viśve (gods)
विश्वे:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (देवाः इति विशेषण; ‘all’/‘Viśve’ as class-name)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
समुत्सुकाःeager, curious
समुत्सुकाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + उत्सुक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (देवाः इति विशेषण)

Narrator

Tirtha: Gayā (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pārthiva (king) addressed in surrounding verses

Scene: A devotee/kingly figure repeatedly exclaims praise of a tīrtha; in the sky, the Viśvedevas descend, radiant and eager, as if drawn by the tīrtha’s sanctity.

T
Tīrtha
V
Viśvedevas
V
Vāsava (Indra)

FAQs

A true tīrtha is so potent that even the gods are drawn to it, affirming the sanctity of pilgrimage and rite.

Gayā is the implied tīrtha in this chapter’s śrāddha-centered narrative.

The setting prepares for śrāddha; the arrival of Viśvedevas signals their role as recipients/witnesses in śrāddha proceedings.