Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

Devanagari script

इत्युक्तास्तेन ते सर्वे शक्रेण सह तत्क्षणात् । कश्यपश्चैव कौंडिन्य उक्ष्णाशः शार्कवो द्विषः

Transliteration

ityuktāstena te sarve śakreṇa saha tatkṣaṇāt | kaśyapaścaiva kauṃḍinya ukṣṇāśaḥ śārkavo dviṣaḥ

Translation

Ainsi interpellés par lui, tous partirent à l’instant même avec Śakra : Kaśyapa, Kauṇḍinya, Ukṣṇāśa, Śārkava et Dviṣa.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उक्त्यर्थक/इत्यादि-निपात)

• उक्ताः: addressed/said to
• उक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/पुं), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘having been spoken to/said’

• तेन: by him
• तेन: Karana (Agent-in-passive/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ते इति)

• शक्रेण: with Śakra (Indra)
• शक्रेण: Saha (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• सह: with
• सह: Saha (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय (उपपद) — ‘with’ (तृतीया-सहयोगे)

• तत्क्षणात्: immediately
• तत्क्षणात्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत् (सर्वनाम) + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनरूपेण ‘तत्क्षणात्’ = ‘immediately/from that moment’ (कालवाचक)

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयार्थक)

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण)

• कौंडिन्यः: Kauṇḍinya
• कौंडिन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौंडिन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उक्ष्णाशः: Ukṣṇāśa
• उक्ष्णाशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उक्ष्णाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• शार्कवः: Śārkava
• शार्कवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शार्कव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• द्विषः: Dviṣa (the hater; proper name)
• द्विषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विष् (धातु)
• Form: क्विप्/शतृदन्त-प्रायः ‘द्विष्’ → ‘द्विष्’ (शत्रु/द्वेष्टा) इति नाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (within the Purāṇic dialogue), while Indra is the acting figure

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārthiva (king)

Visual Art Cues

Scene: Indra departs instantly with a retinue of renowned sages—Kaśyapa and others—forming a moving procession toward a sacred city.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Kaśyapa
• Kauṇḍinya
• Ukṣṇāśa
• Śārkava
• Dviṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy travel and rite-performance are communal and guided by authority; eminent sages join promptly when dharma calls.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative movement is toward the Gayā-centered rite context stated in adjacent verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it records immediate compliance and departure with Indra.