Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

चतुर्विंशतिसंख्यानामिदमाह प्रजापतिः । य एकस्मिंस्त्रिके स्नाति सर्व त्रिकफलं लभेत्

Transliteration

caturviṃśatisaṃkhyānāmidamāha prajāpatiḥ | ya ekasmiṃstrike snāti sarva trikaphalaṃ labhet

Translation

Au sujet de l’ensemble compté au nombre de vingt-quatre, Prajāpati déclara ceci : quiconque se baigne dans l’une quelconque des triades obtient le mérite de la triade entière.

Word by Word

• चतुर्विंशतिसंख्यानाम्: of those numbering twenty-four
• चतुर्विंशतिसंख्यानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चतुर्विंशति (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th); बहुवचन; तत्पुरुष (चतुर्विंशतिः संख्या येषाम्)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd); एकवचन; सर्वनाम

• आह: said
• आह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु; √अह्/√ब्रू 'to say')
• Form: लिट्-लकार (perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• प्रजापतिः: Prajāpati
• प्रजापतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रजापति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुष (प्रजानां पतिः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• एकस्मिन्: in one
• एकस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; सप्तमी; एकवचन; विशेषण

• त्रिके: in a triad (set of three)
• त्रिके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन

• स्नाति: bathes
• स्नाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु; √स्ना)
• Form: लट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• सर्व: all; entire
• सर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (agreeing with फलम्)

• त्रिकफलम्: the fruit of the triad
• त्रिकफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिक (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; तत्पुरुष (त्रिकस्य फलम्)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु; √लभ्)
• Form: विधिलिङ्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Speaker

Sūta (narrating an earlier authoritative statement of Prajāpati)

Characters & Entities

• Prajāpati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is structured: even partial completion (a triad) within an ordained set yields a complete, defined spiritual return.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not one site, but the twenty-fourfold tīrtha-set and its internal triads (trika) described in Adhyāya 199.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathing (snāna) in a designated triad of tīrthas to obtain the full merit of that triad.