Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 59

राजोवाच । विधानं वद मे विप्र गयाकूप्याः समुद्भवम् । विस्तरेण महाभाग श्रद्धा मे महती स्थिता

rājovāca | vidhānaṃ vada me vipra gayākūpyāḥ samudbhavam | vistareṇa mahābhāga śraddhā me mahatī sthitā

Le Roi dit : «Ô brāhmane, dis-moi la règle rituelle et l’origine de Gayākūpī. Expose-le en détail, ô bienheureux, car ma śraddhā, ma foi, est grande et solidement établie.»

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विधानम्procedure/rite
विधानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वदtell/speak
वद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
गया-कूप्याःof the Gayā-well (Gayākūpī)
गया-कूप्याः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगया (प्रातिपदिक) + कूपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गयायाः कूपी)
समुद्भवम्origin
समुद्भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसम् + उद् + भू (धातु)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (समुद्भव = origin/arising)
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Karana (Manner/Instrumental of manner)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (in detail)
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुव्रीहि (महान् भागः यस्य)
श्रद्धाfaith
श्रद्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
महतīgreat
महतī:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (श्रद्धा इत्यस्य)
स्थितāis firm/established
स्थितā:
Karta/Predicate participle
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (स्थिता = established/firm)

Rājā (King)

Tirtha: Gayākūpī

Type: kund

Scene: A king, hands folded, questions a learned brāhmaṇa about the vidhāna and origin of a sacred well called Gayākūpī; the well is stone-lined, with ritual vessels, darbha grass, and offerings prepared for ancestral rites.

G
Gayākūpī

FAQs

Dharma begins with inquiry: sincere faith prompts one to learn the correct vidhāna (procedure) rather than act from guesswork.

Gayākūpī, introduced as a significant tīrtha whose origin and ritual protocol are to be explained.

A request for the proper vidhāna (ritual method), preparing for instructions about śrāddha/tīrtha rites connected with Gayākūpī.