Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

शक्रतीर्थमिति ख्यातं चतुर्थं बालमण्डनम् । तत्र स्नात्वा च पंचाहं शक्रेश्वरमवेक्ष्य च । आश्विनस्य सितेऽष्टम्यां सर्वेषां लभते फलम्

śakratīrthamiti khyātaṃ caturthaṃ bālamaṇḍanam | tatra snātvā ca paṃcāhaṃ śakreśvaramavekṣya ca | āśvinasya site'ṣṭamyāṃ sarveṣāṃ labhate phalam

Le quatrième tīrtha est renommé Śakratīrtha, le « Bālamaṇḍana » (qui pare et bénit la jeunesse). Celui qui s’y baigne cinq jours et contemple Śakreśvara (Śiva), au huitième tithi de la quinzaine claire d’Āśvina obtient le fruit de tous les mérites.

शक्र-तीर्थम्Śakra-tīrtha
शक्र-तीर्थम्:
Karta/Predicate nominal (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्र + तीर्थ (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शक्रस्य तीर्थम्)
इतिthus
इति:
Sambandha/Quotative marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/quotative particle)
ख्यातम्is known
ख्यातम्:
Karta/Predicate participle
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चतुर्थम्the fourth
चतुर्थम्:
Karta/Predicate nominal
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (तीर्थम् implied)
बाल-मण्डनम्adornment of children (name/epithet)
बाल-मण्डनम्:
Karta/Predicate nominal (apposition)
TypeNoun
Rootबाल + मण्डन (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बालानां मण्डनम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb of place)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
and
:
Sambandha/Conjunction
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
पञ्च-अहम्for five days
पञ्च-अहम्:
Karma (Object/extent/अवधि)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समास (पञ्चाहम् = five days)
शक्रेश्वरम्Śakreśvara
शक्रेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र + ईश्वर (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शक्रस्य ईश्वरः)
अवेक्ष्यhaving beheld
अवेक्ष्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootअव + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (absolutive/gerund; -य form), पूर्वकालिक क्रिया
and
:
Sambandha/Conjunction
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
आश्विनस्यof Āśvina (month)
आश्विनस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआश्विन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (मास-नाम)
सितेin the bright (fortnight)
सिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (अष्टम्याम् इत्यस्य)
अष्टम्याम्on the eighth (tithi)
अष्टम्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Viśvāmitra (contextual)

Tirtha: Śakratīrtha (Bālamaṇḍana)

Type: ghat

Scene: A temple tank labeled Śakratīrtha where pilgrims bathe for five consecutive days; children are ceremonially adorned (bālamaṇḍana) while elders offer lamps; the Śakreśvara liṅga shrine stands nearby with Indra/Śakra iconography (vajra, elephants) subtly present.

Ś
Śakratīrtha
Ś
Śakreśvara
I
Indra (Śakra)
Ā
Āśvina
Ś
Śuklāṣṭamī

FAQs

Pilgrimage disciplines (multi-day snāna) combined with Śiva-darśana, performed on an auspicious tithi, are portrayed as yielding comprehensive religious merit.

Śakratīrtha and its presiding Śiva, Śakreśvara, within Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha-list.

Bathing at Śakratīrtha for five days and taking darśana of Śakreśvara, especially on Āśvina bright aṣṭamī.