Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 112

विश्वामित्र उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तकथांतरम् । भर्तृयजेन ये त्यक्ताः सर्वेन्ये ब्राह्मणोत्तमाः

viśvāmitra uvāca | atra te kīrtayiṣyāmi pūrvavṛttakathāṃtaram | bhartṛyajena ye tyaktāḥ sarvenye brāhmaṇottamāḥ

Viśvāmitra dit : Ici, je vais te raconter un autre récit des événements d’autrefois. Ceux que le Bhartṛ-yajña a rejetés—tandis que tous les autres étaient d’excellents brāhmanes—écoute comment cela advint.

विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)
कीर्तयिष्यामिI shall recount
कीर्तयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कीर्तय् (धातु, causative of √कीर्त्/√कृत्?; denominative from कीर्ति)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पूर्व-वृत्त-कथा-अन्तरम्another account of a past event-story
पूर्व-वृत्त-कथा-अन्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + वृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √वृत्, क्त) + कथा (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास: ‘पूर्ववृत्तस्य कथायाः अन्तरम्’ = an episode/other account of a past event-story
भर्तृ-यजेनby (the rite/sacrifice of) Bhartṛyaja
भर्तृ-यजेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक) + यज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी: भर्तुः यजः/यजनः)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्यक्ताःabandoned, forsaken
त्यक्ताः:
Karta (Predicate qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√त्यज् (धातु) → त्यक्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘abandoned’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अन्येother
अन्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ब्राह्मण-उत्तमाःexcellent brāhmaṇas
ब्राह्मण-उत्तमाः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समास: ‘उत्तमाः ब्राह्मणाः’

Viśvāmitra

Listener: The King

Scene: Viśvāmitra begins recounting an earlier incident: a yajña where certain persons were ‘cast aside’, setting a moral tension around ritual purity and justice.

V
Viśvāmitra
B
Bhartṛ-yajña
B
Brāhmaṇas

FAQs

Purāṇic teaching often clarifies present rules through past narratives, linking ritual outcomes to prior causes.

The verse introduces a backstory within Tīrthamāhātmya; the tīrtha is not named in this line.

It references the Bhartṛ-yajña’s acceptance/rejection, indicating ritual inclusion criteria as the topic.