Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

त्रिरात्रोपोषणं पश्चाद्यावद्वर्षत्रयं तथा । एकान्तरोपवासैश्च साऽनयद्वत्सरत्रयम्

trirātropoṣaṇaṃ paścādyāvadvarṣatrayaṃ tathā | ekāntaropavāsaiśca sā'nayadvatsaratrayam

Ensuite, elle observa des jeûnes de trois nuits, et poursuivit ainsi durant trois ans ; et, jeûnant aussi un jour sur deux, elle traversa encore une autre période de trois ans.

त्रिरात्रोपोषणम्three-night fast
त्रिरात्रोपोषणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + rātra (प्रातिपदिक) + upoṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (त्रिरात्रे उपोषणम् = ‘fasting for three nights’)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-क्रियाविशेषणम्) = ‘afterwards’
यावत्up to
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय/सम्बन्ध-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (परिमाण/अवधि-बोधकः) = ‘as long as / up to’
वर्षत्रयम्three years
वर्षत्रयम्:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कालपरिमाण), एकवचन; समासः—द्विगुः (त्रीणि वर्षाणि)
तथाlikewise
तथा:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (रीतिवाचक/समुच्चयार्थ) = ‘thus/likewise’
एकान्तरोपवासैःby alternate-day fasts
एकान्तरोपवासैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक) + upavāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (एकान्तरः उपवासः = ‘fasting on alternate days’)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
अनयत्spent/continued
अनयत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
वत्सरत्रयम्three years
वत्सरत्रयम्:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कालपरिमाण), एकवचन; समासः—द्विगुः

Sūta (narrative continuation)

Type: tirtha

Scene: A votary marking time through repeated fast-cycles: moon phases or seasonal cues in the background; she sits with japa-mālā, a water pot nearby, calm but firm expression.

FAQs

The text praises sustained, methodical self-restraint over long durations as a hallmark of serious spiritual striving.

The fasting is set within a tīrtha narrative frame, but this verse itself does not identify a named location.

Trirātra (three-night) fasting and ekāntara (alternate-day) upavāsa.