Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

तां च कन्यां स्थितां तत्र साम्ना परमवल्गुना । पुत्रि दृष्टा महीपालाः सर्वे चित्रगतास्त्वया

tāṃ ca kanyāṃ sthitāṃ tatra sāmnā paramavalgunā | putri dṛṣṭā mahīpālāḥ sarve citragatāstvayā

Et voyant la jeune fille debout en ce lieu—à qui l’on s’adressait par des paroles d’une douceur exquise—ô ma fille, tous les rois, en te regardant, demeurèrent comme figés, tels des êtres peints.

ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
स्थिताम्standing, situated
स्थिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
साम्नाby conciliation, by gentle speech
साम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्
परमवल्गुनाby exceedingly sweet (words)
परमवल्गुना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम+वल्गु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (परमं वल्गु = exceedingly sweet)
पुत्रिO daughter
पुत्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
दृष्टाseen (you are seen)
दृष्टा:
Kriya (Implied action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; (पाठानुसारं) वाक्ये संबोधनानन्तरं ‘दृष्टा’ इति संबोधन-प्रयोग/वाक्यसंक्षेपः
महीपालाःkings
महीपालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही+पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीपालाः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्
चित्रगताःas if turned into a picture; stunned
चित्रगताः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र+गत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्; सप्तमी/तत्पुरुषार्थः (चित्रे गताः = as if gone into a picture; motionless/astonished)
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचनम्; सर्वनाम

Narrator (addressing/including direct vocative within quoted speech)

Scene: A maiden stands in the hall; the king addresses her with exceedingly gentle words; assembled kings gaze and become motionless like figures in a painting.

K
kanyā (maiden)
M
mahīpāla (kings)

FAQs

Purāṇic narratives often show how beauty and desire can arrest the mind—hence the need for dharma-guided restraint.

No site is specified in this line; it is part of the broader Tīrthamāhātmya storytelling.

None; the verse is descriptive, setting the atmosphere for choice and dharma.