Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पितुर्विघ्नकरं परम् । प्रायश्चित्तस्य सस्नेहं पुत्रो वचनमब्रवीत्

Transliteration

tacchrutvā vacanaṃ tasya piturvighnakaraṃ param | prāyaścittasya sasnehaṃ putro vacanamabravīt

Translation

Ayant entendu les paroles de son père—grand obstacle à l’accomplissement du prāyaścitta (expiation)—le fils parla alors avec tendresse au sujet du prāyaścitta.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund): 'having heard'

• वचनम्: speech/statement
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्

• पितुः: of (his) father
• पितुः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम् (genitive singular)

• विघ्न-करम्: obstructive; causing hindrance
• विघ्न-करम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विघ्न (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (विघ्नं करोति इति); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; 'वचनम्' इत्यस्य विशेषणम्

• परम्: great; extreme
• परम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; 'वचनम्' इत्यस्य विशेषणम् (intensifier: 'very/great')

• प्रायश्चित्तस्य: of expiation
• प्रायश्चित्तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्

• स-स्नेहम्: with affection
• स-स्नेहम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (सह/अव्यय-उपपद) + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुषः (स्नेहेन सहितम् = with affection); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; 'वचनम्' इत्यस्य विशेषणम्

• पुत्रः: the son
• पुत्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• वचनम्: words
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual; third-person description)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The son, hearing his father’s obstructive words, responds gently yet firmly, advocating prāyaścitta; the emotional tone shifts from lament to composed resolve.

Characters & Entities

• Viśvāvasu
• Parāvasu
• Prāyaścitta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True repentance and dharmic resolve may require overcoming even well-meant familial resistance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new prescription; it frames the son’s intent to proceed with the already-stated prāyaścitta.