Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

परावसुरुवाच । गंडूषमेकं मद्यस्य मया पीतं द्विजोत्तमाः । तावन्मात्रं पिबाम्येव घृतं वह्निसमं कृतम्

parāvasuruvāca | gaṃḍūṣamekaṃ madyasya mayā pītaṃ dvijottamāḥ | tāvanmātraṃ pibāmyeva ghṛtaṃ vahnisamaṃ kṛtam

Parāvasu dit : «Ô meilleurs des deux-fois-nés, je n’ai bu qu’une seule gorgée de liqueur. Aussi boirai-je du ghee chauffé jusqu’à être semblable au feu, en la même mesure.»

परावसुःParāvasu
परावसुः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपरावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
गण्डूषम्a mouthful
गण्डूषम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगण्डूष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्म (पीतम्) “a mouthful/draught”
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (गण्डूषम्)
मद्यस्यof liquor
मद्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; सम्बन्धः (गण्डूषः)
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचन; कर्तृकरणे (कर्मणि-प्रयोगे agent)
पीतम्was drunk
पीतम्:
Kriya (Passive predicate)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मणि “was drunk”
द्विजोत्तमाःO best Brahmins
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन बहुवचन; समासः: द्विजाः एव उत्तमाः (कर्मधारय)
तावन्मात्रम्that much
तावन्मात्रम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतावत् + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (घृतम्) “that much only”
पिबामिI drink
पिबामि:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis “indeed/only”
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्म (पिबामि)
वह्निसमम्like fire
वह्निसमम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवह्नि + सम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (घृतम्) । समासः: वह्निना समम् (तृतीया-तत्पुरुष)
कृतम्prepared
कृतम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (घृतम्) “made/prepared”

Parāvasu

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas (dvijottamāḥ)

Scene: Parāvasu declares he drank only one mouthful and vows to drink an equal mouthful of ghee heated like fire; the moment is one of courageous self-correction.

P
Parāvasu
D
Dvijottamas (Brāhmaṇas)

FAQs

Taking responsibility and promptly undertaking expiation is presented as the dharmic response to a lapse.

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of a broader tīrtha-context narrative on purification.

The speaker commits to drinking fire-hot ghee equal to the small quantity (one mouthful) of liquor consumed.