Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 80

एतस्याः पार्श्वतश्चान्याश्चतस्रो या व्यवस्थिताः । आभीरीति सप त्नीति प्रोक्ता ध्यानप्रहर्षिताः

etasyāḥ pārśvataścānyāścatasro yā vyavasthitāḥ | ābhīrīti sapa tnīti proktā dhyānapraharṣitāḥ

Et, à ses côtés, se tenaient quatre autres femmes—dites «Ābhīrī» et «épouses rivales»—transportées de joie par leur propre élan de contemplation.

एतस्याःof this (woman)
एतस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पार्श्वतःat the side
पार्श्वतः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपार्श्वतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय ("at the side")
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अन्याःother
अन्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (चतस्रः)
चतस्रःfour
चतस्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतस् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्या-शब्दः
याःwho
याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्ध-प्रयोगः (relative pronoun)
व्यवस्थिताःstanding/positioned
व्यवस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + अव + √स्था (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम् (याः)
आभीरीति“Ābhīrī” thus
आभीरीति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआभीरी (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
Formइति-प्रयोगः (quotative particle) सह नामनिर्देशः
सपत्नीति“Sapatnī” thus
सपत्नीति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसपत्नी (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
Formइति-प्रयोगः (quotative particle) सह नामनिर्देशः; पाठे 'सप त्नीति' = 'सपत्नीति'
प्रोक्ताःare called
प्रोक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम् (याः/चतस्रः)
ध्यान-प्रहर्षिताःdelighted by meditation
ध्यान-प्रहर्षिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्यान (प्रातिपदिक) + प्रहर्षित (कृदन्त; प्र+√हृष् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (ध्यानेन प्रहर्षिताः), भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम्

Narrative voice within Sūta’s telling (speaker not marked in this verse; Sūta explicitly appears in 192.83)

Type: kshetra

Scene: A central woman stands, flanked by four women at her sides; their faces show uplifted joy from meditation, suggesting a charged, esoteric moment near a ritual setting.

Ā
Ābhīrī

FAQs

Purāṇic tīrtha-narratives often explain the emergence and naming of associated figures, mapping spiritual drama onto sacred geography.

The verse functions as scene-setting within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; it does not itself identify a named tīrtha.

None; it is descriptive (naming/positioning of attendant women).