Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

हीनांगो वाऽथ यद्भुंक्तेऽधिकांगो वाथ निंदितः । महाव्याधिगृहीतो वा चौरो वार्द्धुषिकोऽपि वा । यत्र भुंक्तेऽथवा श्राद्धे तत्ते श्राद्धं भविष्यति

hīnāṃgo vā'tha yadbhuṃkte'dhikāṃgo vātha niṃditaḥ | mahāvyādhigṛhīto vā cauro vārddhuṣiko'pi vā | yatra bhuṃkte'thavā śrāddhe tatte śrāddhaṃ bhaviṣyati

Si, lors du śrāddha, mange un homme privé d’un membre, ou pourvu d’un membre en trop, ou blâmé, ou saisi d’une grave maladie, ou un voleur, ou même un usurier, alors cette faute s’attachera à ton śrāddha.

हीनाङ्गःone with deficient limbs
हीनाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहीन (कृदन्त/प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘हीनानि अङ्गानि यस्य सः’
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अथand/then
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक अव्यय
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; relative pronoun
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अधिकाङ्गःone with extra limbs
अधिकाङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधिक (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘अधिकानि अङ्गानि यस्य सः’ (extra limbs)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अथand/then
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक अव्यय
निन्दितःa censured person
निन्दितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिन्द् (धातु) + निन्दित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त—‘निन्दितः (जनः)’
महाव्याधिगृहीतःone seized by a severe disease
महाव्याधिगृहीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + व्याधि (प्रातिपदिक) + गृहीत (कृदन्त, क्त; √ग्रह्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘महता व्याधिना गृहीतः’ इति तृतीया-तत्पुरुषः (with internal कर्मधारय: महा-व्याधि)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
चौरःa thief
चौरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचौर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
अर्द्धुषिकःa person with a chronic ailment (arddhuṣika)
अर्द्धुषिकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्द्धुषिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक अव्यय (relative adverb)
भुङ्क्तेeats
भुङ्क्ते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ + वा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or else)
श्राद्धेin the Śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
तत्that
तत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
तेyour/for you
ते:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma/Prameya (Object/Topic)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
भविष्यतिwill become/shall be
भविष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Brahmā (contextual continuation)

Scene: A line of potential śrāddha diners contrasted: a serene qualified brāhmaṇa in clean attire versus shadowed figures symbolizing thief/usurer and a visibly ill person; the priest guides the host toward the qualified recipient.

Ś
Śrāddha
C
Caurā (thief)
Ā
Ārddhuṣika (usurer)

FAQs

Ancestral rites are linked with moral and ritual fitness; the śrāddha’s sanctity is protected by ethical discernment.

No particular tīrtha is named in this verse; it remains within the broader tīrtha-māhātmya instructional setting.

Avoid feeding śrāddha to individuals deemed ineligible by the text (e.g., thieves, usurers, seriously diseased, censured persons).