Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

पितामहस्य चान्ये तु गायत्र्याः शरणं गताः । रक्षरक्षेति जल्पन्तो भयसंत्रस्तमानसाः

pitāmahasya cānye tu gāyatryāḥ śaraṇaṃ gatāḥ | rakṣarakṣeti jalpanto bhayasaṃtrastamānasāḥ

D’autres cherchèrent refuge auprès de Pitāmaha (Brahmā), et d’autres auprès de Gāyatrī. L’esprit bouleversé par la peur, ils ne cessaient de crier : « Protège, protège ! »

पितामहस्यof (their) grandfather
पितामहस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
गायत्र्याःof Gāyatrī
गायत्र्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गताःhaving gone (taken)
गताः:
Karta (Subject complement)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + गत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्रियार्थे ‘गच्छ्’ (having gone)
रक्षprotect!
रक्ष:
Sambodhana/Prayojaka (Appeal)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
रक्षprotect!
रक्ष:
Sambodhana/Prayojaka (Appeal)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (पुनरुक्ति)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
जल्पन्तःspeaking, muttering
जल्पन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजल्प् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भयby fear
भय:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (समासपूर्वपद)
संत्रस्तterrified
संत्रस्त:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + त्रस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) विशेषणरूपे, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (समासाङ्ग)
मानसाःthose whose minds were terrified (by fear)
मानसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास: भय-संत्रस्त-मानस (येषां मनः भयेन संत्रस्तं ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Narrator (Purāṇic narrator, context not explicit in snippet)

Scene: A frightened group, faces tense and hands raised, some turning toward a radiant Brahmā, others toward a luminous Gāyatrī-devī/vedic flame-symbol, mouths repeating “rakṣa rakṣa.”

P
Pitāmaha (Brahmā)
G
Gāyatrī

FAQs

When fear arises, dharma points to śaraṇāgati (seeking refuge) and mantra-based remembrance as a stabilizing protection.

This verse does not specify a tīrtha; it reinforces devotional responses within the broader tīrtha-māhātmya chapter.

Seeking refuge in Gāyatrī (implying Gāyatrī-japa) and invoking divine protection through repeated prayer.