Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

मा व्रजस्व परं तीर्थं परिजानन्नपि स्वयम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रमेतत्पुण्यतरं स्मृतम्

mā vrajasva paraṃ tīrthaṃ parijānannapi svayam | hāṭakeśvarajaṃ kṣetrametatpuṇyataraṃ smṛtam

Ne va pas vers un autre tīrtha suprême, même si tu connais toi-même les tīrthas. Ce kṣetra sacré de Hāṭakeśvara est tenu en mémoire comme plus méritoire encore.

माdo not
मा:
Pratiṣedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle)
व्रजस्वgo
व्रजस्व:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
परम्other, further
परम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
तीर्थम्pilgrimage place, sacred ford
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परिजानन्knowing
परिजानन्:
Kriyāviśeṣaṇa (Concomitant action)
TypeVerb
Rootपरि-ज्ञा (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘knowing’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
स्वयम्oneself
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb)
हाटकेश्वरजम्born of/pertaining to Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहाटकेश्वर-ज (प्रातिपदिक; हाटकेश्वर + ज)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्)
क्षेत्रम्sacred region, field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्)
पुण्यतरम्more meritorious, holier
पुण्यतरम्:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपुण्यतर (प्रातिपदिक; पुण्य + तर)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
स्मृतम्is considered, is said
स्मृतम्:
Karmaṇi-prayoga predicate (Passive predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘is said/remembered’

A local petitioner/supplicant addressing her lord/husband

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A clear directive scene: the wife gestures toward the Hāṭakeśvara shrine/linga, stopping the husband from departing; a signboard-like inscription ‘Hāṭakeśvara-kṣetra’ could be imagined; pilgrims in the background emphasize the site’s fame.

H
Hāṭakeśvara
H
Hāṭakeśvaraja-kṣetra

FAQs

The verse emphasizes steadfastness in an especially potent sacred place rather than restless pilgrimage.

Hāṭakeśvara-kṣetra (hāṭakeśvarajaṃ kṣetram).

No explicit ritual; the instruction is to remain and honor the superior sanctity of this kṣetra.