Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

तत्राद्यात्पुष्करात्पुण्यं लभिष्यंति शताधिकम् । मया यज्ञः कृतस्तत्र कार्तिक्यां पूर्वपुष्करे

Transliteration

tatrādyātpuṣkarātpuṇyaṃ labhiṣyaṃti śatādhikam | mayā yajñaḥ kṛtastatra kārtikyāṃ pūrvapuṣkare

Translation

Là, depuis l’Ādya Puṣkara, ils recevront un mérite centuplé et davantage. Car c’est là—au Puṣkara antérieur, au mois de Kārttika—que j’ai accompli un sacrifice (yajña).

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• अद्य: today
• अद्य: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• पुष्करात्: from Puṣkara
• पुष्करात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• लभिष्यन्ति: will obtain
• लभिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्

• शताधिकम्: more than a hundredfold
• शताधिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत + अधिक (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (शतेन अधिकम्)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/Agentive by me)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम

• यज्ञः: sacrifice
• यज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• कृतः: was performed
• कृतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु; क्त-कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः (done/performed)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम्

• कार्तिक्याम्: in Kārtikī
• कार्तिक्याम्: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: कार्तिकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• पूर्वपुष्करे: at the earlier Puṣkara
• पूर्वपुष्करे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व + पुष्कर (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; कर्मधारयः (पूर्वं पुष्करम्)

Speaker

Brahmā (speaking)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ādya Puṣkara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā at an ancient Puṣkara performs a grand yajña in Kārttika; fire altar blazing, priests chanting, devas witnessing; the tīrtha waters nearby shimmer; inscription-like emphasis on ‘hundredfold merit’.

Characters & Entities

• Ādya-Puṣkara
• Pūrva-Puṣkara
• Kārttika (month)
• Yajña
• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred place and sacred time amplify puṇya; Puṣkara in Kārttika is presented as exceptionally merit-giving.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ādya-Puṣkara / Pūrva-Puṣkara within the Puṣkara-traya sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña is referenced as performed by Brahmā at Pūrva-Puṣkara in Kārttika; the verse highlights the resulting amplified merit.