Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

ब्रह्मोवाच । किंवदन्तीं ममाचक्ष्व मर्त्यलोकसमुद्भवाम् । कीदृशाः पार्थिवास्तत्र कीदृशा द्विजसत्तमाः । कीदृशा व्यवहाराश्च वर्तन्ते तत्र सांप्रतम्

brahmovāca | kiṃvadantīṃ mamācakṣva martyalokasamudbhavām | kīdṛśāḥ pārthivāstatra kīdṛśā dvijasattamāḥ | kīdṛśā vyavahārāśca vartante tatra sāṃpratam

Brahmā dit : Dis-moi le récit qui vient du monde des mortels. Comment sont les rois là-bas ? Comment sont les plus éminents parmi les deux-fois-nés ? Et quels usages, relations sociales et conduites y prévalent à présent ?

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किंवदन्तीम्report, rumor, news
किंवदन्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंवदन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘आचक्ष्व’ इत्यस्य कर्म
ममto me, for me
मम:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
आचक्ष्वtell, relate
आचक्ष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चक्ष् (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मर्त्यलोक-समुद्भवाम्arising from the mortal world
मर्त्यलोक-समुद्भवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमर्त्यलोक (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक: सम् + उद् + भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘किंवदन्तीम्’ इत्यस्य विशेषणम् (originating from the mortal world)
कीदृशाःwhat kind (are)
कीदृशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नार्थक-विशेषण
पार्थिवाःkings, rulers
पार्थिवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
कीदृशाःwhat kind (are)
कीदृशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नार्थक-विशेषण
द्विज-सत्तमाःbest of the twice-born (brahmins)
द्विज-सत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘श्रेष्ठा द्विजाः’
कीदृशाःwhat kind (are)
कीदृशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नार्थक-विशेषण
व्यवहाराःpractices, dealings
व्यवहाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यवहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Connector (Samuccaya/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
वर्तन्तेoccur, prevail
वर्तन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तत्रthere
तत्र:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
सांप्रतम्now, at present
सांप्रतम्:
Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक)

Brahmā

Listener: Nārada

Scene: Brahmā leans forward in inquiry, counting on fingers as he asks about kings, brāhmaṇas, and social conduct; Nārada stands attentive, ready to report.

B
Brahmā
N
Nārada
M
Martyaloka

FAQs

Dharma is evaluated through the quality of rulers, religious leaders, and everyday conduct—society reflects its moral center.

No specific tīrtha is named; the verse frames a dharma-inquiry within the Tīrthamāhātmya narrative.

None directly; it is a diagnostic question about dharmic standards in society.