Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

नदीवेगोपमं दृष्ट्वा जीवितंसर्वदेहिनाम् । तन्मे वद महाभाग यत्किंचिद् व्रतमुत्तमम्

nadīvegopamaṃ dṛṣṭvā jīvitaṃsarvadehinām | tanme vada mahābhāga yatkiṃcid vratamuttamam

Voyant que la vie de tous les êtres incarnés ressemble au courant impétueux d’un fleuve, dis-moi, ô très fortuné, quelque vœu suprême, la plus haute observance qui soit.

nadī-vega-upamamlike a river’s swift current
nadī-vega-upamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnadī (प्रातिपदिक) + vega (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (नद्याः वेगः; तेन उपमम्) — ‘comparable to the river’s current’ (jīvitam इत्यस्य विशेषणम्)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्ययान्त/Absolutive), अव्यय — ‘having seen’
jīvitamlife
jīvitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjīvita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘life’
sarva-dehināmof all embodied beings
sarva-dehinām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + dehin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषां देहिनाम्) — ‘of all embodied beings’
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘that’ (व्रतम् इत्यस्य विशेषणवत्/प्रत्यादेशः)
meto me
me:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन — ‘to me/for me’
vadatell
vada:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन — ‘tell/say’
mahā-bhāgaO fortunate one
mahā-bhāga:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य) — ‘O greatly fortunate one’
yatwhatever
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘which/whatever’ (किंचिद् इत्यनेन सह)
kiṃcitany (some)
kiṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite) — ‘some/any’
vratamvow, observance
vratam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘vow/observance’
uttamamsupreme
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘best/supreme’ (vratam इत्यस्य विशेषणम्)

Lakṣmī (continuing)

Type: river

Listener: the sage (mahābhāga/munīśvara)

Scene: Lakṣmī stands or sits near a fast-flowing river, watching the torrent; she turns to the sage with earnestness, asking for the highest vow—time and life symbolized by rushing water.

L
Lakṣmī

FAQs

Awareness of life’s fleeting nature should lead to deliberate dharmic practice—choosing vows that elevate the soul.

Not specified in this verse; it functions as an inquiry leading into a vrata teaching within the tīrtha-māhātmya narrative.

A request is made for an ‘uttama vrata’; details are given in subsequent verses.