Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

ऋषय ऊचुः । गौरी चतुर्भुजा प्रोक्ता दृश्यते परमेश्वरी । पञ्चपिंडा कथं जाता ह्येतं नः संशयं वद

ṛṣaya ūcuḥ | gaurī caturbhujā proktā dṛśyate parameśvarī | pañcapiṃḍā kathaṃ jātā hyetaṃ naḥ saṃśayaṃ vada

Les sages dirent : Gaurī, la Déesse suprême, est dite pourvue de quatre bras, et on la voit ainsi. Comment donc est née la forme appelée Pañcapiṇḍā ? Dis-le-nous et dissipe notre doute.

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चतुर्भुजाfour-armed
चतुर्भुजा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + भुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘having four arms’ (गौर्याः विशेषणम्)
प्रोक्ताis described
प्रोक्ता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त (भूतकर्मणि), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/has been described’
दृश्यतेis seen; appears
दृश्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगे ‘is seen/appears’
परमेश्वरीthe Supreme Goddess
परमेश्वरी:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘the Supreme Goddess’
पञ्चपिण्डा(as) five lumps (pañcapiṇḍā)
पञ्चपिण्डा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च + पिण्ड (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास ‘(the) five lumps/balls’ (as a named form)
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक-प्रकार)
जाताarose; was born
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (क्त-प्रत्यय)
Formक्त (भूतकाले), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘was born/arose’
हिindeed; please
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; कारण/निश्चय/अनुनय)
एतम्this
एतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘this’ (संशयम् विशेषयति)
नःour; of us
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध) बहुवचन-एकादेश (enclitic); ‘of us/our’
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
वदtell
वद:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Pañcapiṇḍā (Gaurī form/title)

Type: temple

Listener: Ṛṣayaḥ (sages)

Scene: A circle of ṛṣis questions the narrator before a shrine where Gaurī is seen in her four-armed form; beside it, an enigmatic emblematic representation of ‘Pañcapiṇḍā’ (five sacred lumps/stones) is shown, prompting wonder.

Ṛṣis
G
Gaurī (Parameśvarī)
P
Pañcapiṇḍā/Pañcapiṇḍikā

FAQs

Purāṇic teaching invites inquiry: understanding the deity’s forms deepens faith and right worship.

The question pertains to the localized shrine-form ‘Pañcapiṇḍā/Pañcapiṇḍikā’ within this Nāgara-khaṇḍa tīrtha narrative.

None; it initiates the explanatory legend about the deity’s form.