Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । एवं संशोचते यावदात्मानं परिगर्हयन् । ततस्तु ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमभ्येत्य भो द्विजाः

sūta uvāca | evaṃ saṃśocate yāvadātmānaṃ parigarhayan | tatastu brahmaṇā proktaḥ svayamabhyetya bho dvijāḥ

Sūta dit : «Tandis qu’il se lamentait ainsi, se blâmant lui-même, alors Brahmā en personne s’approcha et lui adressa la parole, ô brāhmaṇas.»

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु √वच्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
एवम्thus/in this way
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण (manner adverb)
संशोचतेgrieves
संशोचते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-शुच् (धातु √शुच्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
यावत्as long as/until
यावत्:
Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/परिमाणवाचक (until/as long as)
आत्मानम्himself/the self
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परिगर्हयन्blaming/censuring (himself)
परिगर्हयन्:
Karta (Agent participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि-गर्ह् (धातु √गर्ह्) + शतृ (कृत्-प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियासहचर (concomitant action)
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thereupon)
तुindeed/but
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
प्रोक्तःwas addressed/told
प्रोक्तः:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-उच् (धातु √वच्/√उच्) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (by oneself)
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootअभि-इ (धातु √इ) + ल्यप् (कृत्-प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having come near)
भोO!
भो:
Sambodhana (Address marker)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (contextually vocative), बहुवचन

Sūta

Listener: Brāhmaṇas (Naimiṣāraṇya sages)

Scene: A remorseful figure sits with bowed head in an āśrama or near a sacred grove; Brahmā approaches, radiant and four-faced, offering instruction as sages look on.

S
Sūta
B
Brahmā
D
Dvijas (sages)

FAQs

Divine guidance comes to those who repent sincerely; self-reproach can become the doorway to correction and grace.

The broader discourse remains within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya of the Nāgarakhaṇḍa.

None; it introduces a consoling divine intervention (Brahmā’s speech).