Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 99

अध्यर्द्धाष्टमजा पीडा नाऽस्य कार्या त्वया विभो । शमी समिद्भिर्यो होमं तवोद्देशेन यच्छति

adhyarddhāṣṭamajā pīḍā nā'sya kāryā tvayā vibho | śamī samidbhiryo homaṃ tavoddeśena yacchati

«Ô Seigneur, ne lui inflige pas la souffrance née de l’Adhyarddhāṣṭamī. Car celui qui accomplit un homa, l’offrande au feu, avec du bois d’allumage de śamī, en le dédiant en ton nom…»

अध्यर्द्धाष्टमजाarising from the adhyarddhāṣṭama (period)
अध्यर्द्धाष्टमजा:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअध्यर्द्ध (प्रातिपदिक) + अष्टम (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अध्यर्द्ध-अष्टम-जा = 'born from adhyarddhāṣṭama'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying पीडा)
पीडाpain/affliction
पीडा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अस्यof him/of this person
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
कार्याto be done/should be done
कार्या:
Vidheyavisheshana (Predicate qualifier/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु √कृ) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
त्वयाby you
त्वया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
विभोO Lord/mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
शमीśamī (a tree/wood)
शमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समिद्भिःwith fuel-sticks
समिद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
होमम्homa/oblatory rite
होमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तवof you/for you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
उद्देशेनwith the intention/dedication
उद्देशेन:
Hetu/Prayojana (Purpose/हेतु-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootउद्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
यच्छतिoffers/gives
यच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु √यम्)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Narrator (addressing a deity or powerful being as vibhu; continuation implied)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/sages in the frame

Scene: A homa-kuṇḍa blazes beside a Śiva shrine; a devotee offers śamī twigs into the fire while chanting, with the deity invoked as protector who withholds the Adhyarddhāṣṭamī-born affliction.

A
Adhyarddhāṣṭamī
Ś
Śamī (Prosopis cineraria)
H
Homa

FAQs

Devotional rites done with proper materials and dedication are portrayed as protective, reducing suffering and obstacles.

The ritual teaching appears inside the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya of the Nāgarakhaṇḍa.

Homa using śamī kindling (śamī-samid) dedicated to the addressed deity, as a pacificatory/protective act.