Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तया पृष्टा च सा साध्वी का त्वं कस्य सुता शुभे । किमर्थं तु स्थिता चोग्रे तपसि ब्रूहि मे शुभे

tayā pṛṣṭā ca sā sādhvī kā tvaṃ kasya sutā śubhe | kimarthaṃ tu sthitā cogre tapasi brūhi me śubhe

Questionnée par elle, la femme vertueuse répondit : « Ô toi qui es de bon augure, qui es-tu, fille de qui es-tu ? Et pour quelle raison demeures-tu établie dans cette austérité farouche ? Dis-le-moi, ô bienheureuse dame. »

तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (Instrumental singular)
पृष्टाasked
पृष्टा:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (asked)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
साध्वीthe virtuous lady
साध्वी:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बोधन-समाना)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; गुणवाचक-नाम (virtuous woman)
काwho?
का:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (interrogative pronoun)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा एकवचनम् (2nd person pronoun, nominative)
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular; interrogative)
सुताdaughter
सुता:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (daughter)
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम् (vocative; address)
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्रायः प्रश्नार्थक-अव्ययम् (for what reason?)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्ययम् (particle: but/indeed)
स्थिताstanding
स्थिता:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (standing)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
उग्रेin severe (austerity)
उग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम्; ‘उग्रे (तपसि)’ विशेषणम् (in severe)
तपसिin austerity/penance
तपसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Locative singular)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (enclitic); अत्र चतुर्थी (to me)
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्

Arundhatī (implied from immediate narrative context; the questioning ascetic)

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: tirtha

Scene: A venerable virtuous woman addresses the radiant ascetic with folded hands, asking her name, parentage, and the reason for her fierce austerity; the tīrtha background remains calm and sacred.

A
Arundhatī (context)
D
Dhārā (context)

FAQs

Dharma begins with humble inquiry—knowing a devotee’s intent and discipline clarifies the purpose of tapas and pilgrimage.

The verse is a narrative preface; the immediate context in this adhyāya leads into the glory of Śaṅkhatīrtha and Śaṅkheśvara.

No explicit ritual is prescribed here; it introduces a discussion about intense tapas (austerity).