Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

विश्वामित्रस्तथा ख्यातस्त्रैलोक्ये सचरा चरे । ववृधे स महाभागो नित्यमेवाधिकं नृणाम्

viśvāmitrastathā khyātastrailokye sacarā care | vavṛdhe sa mahābhāgo nityamevādhikaṃ nṛṇām

Ainsi, Viśvāmitra devint célèbre dans les trois mondes, parmi tous les êtres mobiles et immobiles ; ce grand fortuné ne cessait de croître en grandeur parmi les hommes.

विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/so)
ख्यातःrenowned
ख्यातः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण
त्रै-लोक्येin the three worlds
त्रै-लोक्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स-चराwith the moving beings
स-चरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थ) + चर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सहचर-सम्बन्ध)
चरेand the non-moving (beings)
चरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
ववृधेgrew; increased
ववृधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाभागःthe greatly fortunate one
महाभागः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अधिकम्more
अधिकम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative: more)
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

Sūta (deduced; Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Scene: A youthful sage-figure with radiant aura stands amid people and creatures, suggesting fame across the three worlds; celestial beings observe from above.

V
Viśvāmitra

FAQs

Greatness rooted in dharma becomes universally recognized; spiritual stature ‘increases’ through sustained virtue.

No particular tīrtha is specified in this verse; it highlights the protagonist’s renown within the wider Māhātmya narrative.

None; the verse is a eulogy of Viśvāmitra’s increasing eminence.