Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

ऋषय ऊचुः । क्षत्रियोऽपि कथं विप्रो विश्वा मित्रो महामते । वसिष्ठेन कथं नोक्तो यः प्रोक्तो ब्रह्मणा स्वयम्

ṛṣaya ūcuḥ | kṣatriyo'pi kathaṃ vipro viśvā mitro mahāmate | vasiṣṭhena kathaṃ nokto yaḥ prokto brahmaṇā svayam

Les sages dirent : Ô noble d’esprit, bien qu’il fût kṣatriya, comment Viśvāmitra devint-il brāhmaṇa ? Et pourquoi Vasiṣṭha ne le reconnut-il pas, alors que Brahmā lui-même l’avait proclamé ?

ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
क्षत्रियःa kṣatriya
क्षत्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव
कथम्how?
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नाव्यय (interrogative adverb)
विप्रःa brāhmaṇa
विप्रः:
Predicate/Viśeṣya (विधेय)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विश्वस्य मित्रम् इति)
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् मतिः यस्य)
वसिष्ठेनby Vasiṣṭha
वसिष्ठेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कथम्how?
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नाव्यय (interrogative adverb)
of us / to us (contextual)
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम (enclitic)
उक्तःwas said/told
उक्तः:
Kriya (क्रिया-विधेय)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यःwho/which
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
प्रोक्तःwas proclaimed
प्रोक्तः:
Kriya (क्रिया-विधेय)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्वयंकर्तृत्वे

Ṛṣis (sages)

Listener: Sūta

Scene: A circle of sages, seated in a forest hermitage, question the bard Sūta about the paradox of Viśvāmitra’s brahminhood and Vasiṣṭha’s refusal to acknowledge it, with subtle cosmic witnesses implied (Brahmā’s decree).

Ṛṣis
V
Viśvāmitra
V
Vasiṣṭha
B
Brahmā

FAQs

Dharma discourse tests authority, recognition, and transformation—asking how spiritual attainment is validated in tradition.

No specific tīrtha is named in this verse; it continues the inquiry that contextualizes the Sarasvatī and later Narmadā sacred geography.

None; it is a theological-social question about brāhmaṇya and recognition.