Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

पुष्प उवाच । तवार्थे च मया सूर्यः कायत्यागेन तोषितः । पतितत्त्वं न ते काये तत्प्रसादाद्भविष्यति

puṣpa uvāca | tavārthe ca mayā sūryaḥ kāyatyāgena toṣitaḥ | patitattvaṃ na te kāye tatprasādādbhaviṣyati

Puṣpa dit : Pour toi, j’ai satisfait Sūrya en offrant mon propre corps. Par sa grâce, nulle déchéance ni ruine n’atteindra ton corps.

पुष्पःPuṣpa
पुष्पः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अर्थेfor the sake (of)
अर्थे:
Prayojana-adhikarana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सूर्यःthe Sun (god)
सूर्यः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
कायत्यागेनby abandoning the body
कायत्यागेन:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootकाय + त्याग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः—कायस्य त्यागः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तोषितःwas pleased/satisfied
तोषितः:
Kriya-bhava (Result state)
TypeVerb
Rootतोषित (कृदन्त; तुष् धातोः क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सूर्यः इत्यस्य विशेषणम्
पतितत्त्वम्fallen-ness/sinful state
पतितत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपतितत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; अत्र द्वितीया (काये इत्यस्मिन् निषेध-विषयः)
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कायेin (your) body
काये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तत्of that (Sun)
तत्:
Sambandha (Relation)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; प्रसादात् इत्यस्य विशेषणम्
प्रसादात्from (his) grace
प्रसादात्:
Apadana (Source/cause/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
भविष्यतिwill be/occur
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Puṣpa

Tirtha: Sūrya-prasāda (Āditya-anugraha) within the Nāgara tīrtha narrative

Type: kshetra

Listener: Caṇḍaśarman (and household)

Scene: Puṣpa declares he has pleased Sūrya through self-offering, assuring Caṇḍaśarman that no fallen condition will befall his body by the deity’s grace.

P
Puṣpa
S
Sūrya
C
Caṇḍaśarman

FAQs

Selfless action for another’s welfare, when aligned with devotion, becomes a vehicle for divine grace and restoration.

The statement belongs to the ongoing Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative, though the verse focuses on Sūrya’s grace.

No formal ritual is prescribed; the act highlighted is kāyatyāga (self-offering) as an extreme form of devotion in the story.