Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

श्रीसूर्य उवाच । तामसेन तु भावेन त्ववा सर्वमिदं कृतम् । तेन सर्वं वृथा जातं त्वया सर्वं च यत्कृतम्

śrīsūrya uvāca | tāmasena tu bhāvena tvavā sarvamidaṃ kṛtam | tena sarvaṃ vṛthā jātaṃ tvayā sarvaṃ ca yatkṛtam

Śrī Sūrya dit : «Mais tu as fait tout cela avec une disposition tamasique ; ainsi tout est devenu vain — tout ce que tu as accompli.»

श्रीसूर्यःthe venerable Sun (Śrī-Sūrya)
श्रीसूर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + सूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् सूर्यः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तामसेनby tamasic
तामसेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतामस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (भावेन इति)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
भावेनby disposition/attitude
भावेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (इदं इति सह—‘सर्वमिदम्’)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
कृतम्done/made
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थे ‘(इदं) कृतम्’
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वृथाin vain/uselessly
वृथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
जातम्has become
जातम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(सर्वं) जातम्’
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
यत्whatever/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत् कृतम्’

Sūrya

Tirtha: Hāṭakeśvara Kṣetra (chapter context)

Type: kshetra

Listener: Puṣpa Brāhmaṇa (implied addressee)

Scene: Sūrya, radiant yet stern, addresses Puṣpa Brāhmaṇa with a corrective gaze; the human figure appears chastened, head bowed, as the moral weight of ‘tāmasa-bhāva’ is pronounced.

S
Sūrya
P
Puṣpa (brāhmaṇa)

FAQs

Inner quality (bhāva/guṇa) governs the spiritual fruit of outer action; tamas cancels merit.

The admonition is embedded in the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya narrative of Nāgara Khaṇḍa.

An implicit prescription: perform rites with sattvic intent and purity, not with tamasic disposition.