Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

मानुषेणैव रूपेण त्यक्त्वा तां बदरीं शुभाम् । प्रसिद्ध्यर्थं मया चात्र प्रासादोऽयं विनि र्मितः । मन्नाम्ना नरसंज्ञश्च श्रद्धापूतेन चेतसा

mānuṣeṇaiva rūpeṇa tyaktvā tāṃ badarīṃ śubhām | prasiddhyarthaṃ mayā cātra prāsādo'yaṃ vini rmitaḥ | mannāmnā narasaṃjñaśca śraddhāpūtena cetasā

« Ayant quitté l’auspicieuse Badarī et revêtu une forme humaine, j’ai fait édifier ici ce sanctuaire afin de rendre ce lieu célèbre. Et, l’esprit purifié par la foi, qu’il soit connu sous mon nom, portant l’appellation “Nara”. »

मानुषेणwith human
मानुषेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; विशेषणम् (रूपेण)
एवindeed, only
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/अवधारण) — emphasis
रूपेणby form, in the form
रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) — 'having abandoned'
ताम्that (f.)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बदरीम्Badarī (place/jujube grove)
बदरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबदरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (बदरीम्)
प्रसिद्ध्यर्थम्for the sake of renown
प्रसिद्ध्यर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootप्रसिद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—प्रसिद्ध्याः अर्थः (for the sake of fame/renown)
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/संयोजक)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — 'here'
प्रासादःa temple/palace
प्रासादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विनिर्मितःbuilt, constructed
विनिर्मितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमा (धातु) + वि + निर् (उपसर्गौ) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'constructed'
मत्-नाम्नाby my name
मत्-नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठीसम्बन्ध-प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—मम नाम्ना (by my name)
नर-संज्ञःnamed Nara
नर-संज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनर (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—नर इति संज्ञा यस्य (named 'Nara')
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
श्रद्धापूतेनwith faith-purified
श्रद्धापूतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक) + पूत (पू धातु-क्त, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—श्रद्धया पूतं (purified by faith); विशेषणम् (चेतसा)
चेतसाwith mind/heart
चेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Viṣṇu/Hari (implied, speaking about his own form and temple)

Tirtha: Nara-tīrtha / Nara-prāsāda-sthāna (implied)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/dvijas

Scene: Nara, in human form, gestures toward a newly built temple (prāsāda), declaring that it bears his name; the aura of Badarī is evoked as a distant Himalayan memory contrasted with the present western kṣetra.

B
Badarī
V
Viṣṇu (implied)
N
Nara (designation)

FAQs

Divine presence becomes accessible through a human-facing form and a consecrated shrine; śraddhā purifies the mind and makes worship fruitful.

Badarī and its connected local shrine/temple where Hari is present in a human-associated manifestation linked with the name ‘Nara.’

No detailed rite is given here; it establishes the temple’s purpose (prasiddhi) and emphasizes worship with faith (śraddhā).