Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

कृष्णार्जुनौ तदा मर्त्ये द्वापरांते द्विजोत्तमाः । अवतीर्णो धरापृष्ठे मिथः स्नेहानुगौ तदा । नरनारायणावेतौ स्वयमेव व्यवस्थितौ

kṛṣṇārjunau tadā martye dvāparāṃte dvijottamāḥ | avatīrṇo dharāpṛṣṭhe mithaḥ snehānugau tadā | naranārāyaṇāvetau svayameva vyavasthitau

Ô très éminents brāhmanes, à la fin de l’âge Dvāpara, Kṛṣṇa et Arjuna descendirent dans le monde des mortels, sur la surface de la terre, liés l’un à l’autre par une tendre affection. Ces deux-là—Nara et Nārāyaṇa—se tinrent ainsi manifestés d’eux-mêmes.

कृष्णार्जुनौKṛṣṇa and Arjuna
कृष्णार्जुनौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण + अर्जुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
मर्त्येin the mortal world
मर्त्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्वापरान्तेat the end of the Dvāpara (age)
द्वापरान्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्विजोत्तमाःO best of twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, बहुवचन
अवतीर्णःdescended/incarnated
अवतीर्णः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धरापृष्ठेon the surface of the earth
धरापृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरा + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मिथःmutually
मिथः:
Avyaya (Reciprocity/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
Formअव्यय, परस्परार्थक (reciprocal adverb)
स्नेहानुगौfollowing mutual affection
स्नेहानुगौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नेह + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक
नरनारायणौNara and Nārāyaṇa
नरनारायणौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + नारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
एतौthese two
एतौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण
स्वयम्by themselves
स्वयम्:
Avyaya (Emphasis/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय, आत्मार्थक (reflexive/emphatic adverb)
एवindeed
एव:
Avyaya (Emphasis/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण
व्यवस्थितौwere established/abided
व्यवस्थितौ:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

Sūta

Tirtha: Cakrapāṇi-kṣetra (contextualized by Kṛṣṇa-Arjuna/Nara-Nārāyaṇa)

Type: kshetra

Listener: Dvijottamāḥ (sages)

Scene: Kṛṣṇa and Arjuna appear on earth at the end of Dvāpara, standing together in affectionate companionship; a subtle overlay shows them as Nara-Nārāyaṇa, with divine radiance behind their human forms.

K
Kṛṣṇa
A
Arjuna
N
Nara
N
Nārāyaṇa
D
Dvāpara

FAQs

Divine purpose can appear through human companionship—friendship aligned with dharma becomes a vehicle of avatāra-work.

The Adhyāya 152 tīrtha is exalted by being woven into the sacred history of Kṛṣṇa–Arjuna/Nara–Nārāyaṇa.

No explicit ritual; the verse strengthens tīrtha-reverence through avatāra-identification.