Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

सूत उवाच एवं केलीश्वर देवी संजाता परमेश्वरी । तस्मात्स्थाप्या च पूज्या च ध्येया चैव विशेषतः

sūta uvāca evaṃ kelīśvara devī saṃjātā parameśvarī | tasmātsthāpyā ca pūjyā ca dhyeyā caiva viśeṣataḥ

Sūta dit : «Ainsi, Kelīśvara Devī devint la Déesse Suprême. C’est pourquoi il faut l’installer, la vénérer et la méditer—tout particulièrement.»

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
केलीश्वर(named) Kelīśvara
केलीश्वर:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेली + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; देव्या विशेषण (qualifier)
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
संजाताhas arisen/has become
संजाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (past participle used predicatively)
परमेश्वरीthe Supreme Goddess
परमेश्वरी:
Kriya-puraka (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वरी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे पञ्चमी-एकवचनरूपम्; हेत्वर्थे (ablative used as indeclinable: 'therefore/from that')
स्थाप्याto be installed/established
स्थाप्या:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थाप्य (कृदन्त)
Formभविष्यत्कर्मणि कृदन्त (तव्यत्/यत्-प्रत्ययार्थक), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषण (to be established)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
पूज्याto be worshipped
पूज्या:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूज्य (कृदन्त)
Formकर्मणि कृदन्त (यत्/तव्यत्-अर्थ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषण (to be worshipped)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
ध्येयाto be meditated on
ध्येया:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeAdjective
Rootध्यै (धातु) → ध्येय (कृदन्त)
Formकर्मणि कृदन्त (यत्/तव्यत्-अर्थ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषण (to be meditated upon)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Kelīśvara (Devī Kelīśvarī)

Type: kshetra

Scene: Sūta concludes a Devī-origin account and issues an injunction: Kelīśvarī as Parameśvarī, enthroned and worshipped; devotees installing her image, offering flowers, lamps, and incense; a sanctum with śakti-symbols and a radiant aura around the goddess.

S
Sūta (Lomaharṣaṇa)
K
Kelīśvara Devī
P
Parameśvarī

FAQs

Purāṇic dharma emphasizes establishing and sustaining worship at sacred sites; the Goddess’s local manifestation becomes a permanent refuge through pratiṣṭhā, pūjā, and dhyāna.

The tīrtha-sthāna in Nāgara Khaṇḍa (Adhyāya 150) associated with Kelīśvara Devī (Kelīśvarī), praised as Parameśvarī.

Install the Goddess (sthāpana/pratiṣṭhā), worship her (pūjā), and meditate upon her (dhyāna), with special emphasis.