Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

ब्रह्मोवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । तुष्टोऽहं ते प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम् । अन्धक उवाच । यदि यच्छसि मे ब्रह्मन्वरं मनसि वांछितम् । जरामरणनाशाय दीयतां सुरसत्तम

brahmovāca | parituṣṭo'smi te vatsa varaṃ varaya suvrata | tuṣṭo'haṃ te pradāsyāmi yadyapi syātsudurlabham | andhaka uvāca | yadi yacchasi me brahmanvaraṃ manasi vāṃchitam | jarāmaraṇanāśāya dīyatāṃ surasattama

Brahmā dit : «Mon enfant, je suis pleinement satisfait de toi ; ô toi qui demeures ferme dans tes vœux, choisis une grâce. Dans ma satisfaction, je te l’accorderai, fût-elle extrêmement difficile à obtenir.» Andhaka dit : «Si tu m’accordes, ô Brahman, la grâce désirée par mon cœur, qu’elle soit donnée pour anéantir la vieillesse et la mort, ô le meilleur parmi les dieux.»

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
परितुष्टःfully pleased
परितुष्टः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + तुष् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषणम्
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन
तेfor you / of you
ते:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन (genitive: of/for you)
वत्सO child
वत्स:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वरयchoose
वरय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
सुव्रतO one of good vows
सुव्रत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सुन्दरं व्रतं यस्य); पुल्लिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन (dative: to you)
प्रदास्यामिI will grant
प्रदास्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
यद्यपिalthough
यद्यपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formअव्ययसमूहः; अव्ययीभाव-प्रयोग (concessive: although)
स्यात्may be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
सुदुर्लभम्very hard to obtain
सुदुर्लभम्:
Karma (Predicate complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (अतिदुर्लभम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विधेयविशेषणम्
अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक (conditional)
यच्छसिyou give
यच्छसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी (यच्छति-रूप)
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन (dative: to me)
ब्रह्मन्O Brahmā
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मनसिin (my) mind
मनसि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
वाञ्छितम्desired
वाञ्छितम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाञ्छ् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः (क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'वरम्' इति विशेषणम्
जरामरणनाशायfor the destruction of old age and death
जरामरणनाशाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootजरा (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (जरामरणयोः नाशः); पुल्लिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन (purpose: for the destruction)
दीयताम्let it be granted
दीयताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive): 'let it be given'
सुरसत्तमO best of the gods
सुरसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सत्तमः सुरः); पुल्लिङ्ग, संबोधन (Vocative/8th), एकवचन

Dialogue: Brahmā and Andhaka

Type: kshetra

Scene: Brahmā addresses the tapasvin affectionately, offering any boon; Andhaka, intense and resolute, asks for the destruction of old age and death—an audacious request framed as a direct petition.

B
Brahmā
A
Andhaka

FAQs

Tapas can win divine favor, yet the seeker’s intention matters—boons sought from egoic fear of death can shape later destiny.

No specific tīrtha is named in this dialogue line; it functions as narrative within the Tīrthamāhātmya context.

No ritual is prescribed here; it records the boon-offering and the request (vara-yācñā).