Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

व्यास उवाच । ब्राह्मणस्य गृहे जन्म पुण्यैः संप्राप्यते नृभिः । संस्कारान्यत्र संप्राप्य वेदोक्तान्मुनिराप्यते

vyāsa uvāca | brāhmaṇasya gṛhe janma puṇyaiḥ saṃprāpyate nṛbhiḥ | saṃskārānyatra saṃprāpya vedoktānmunirāpyate

Vyāsa dit : «Par les mérites amassés, les hommes obtiennent de naître dans une maison de brāhmaṇa. Là, après avoir reçu les saṃskāra prescrits par le Veda, on atteint l’état de muni, de sage.»

व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्राह्मणस्यof a brāhmaṇa
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
जन्मbirth
जन्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पुण्यैःby merits
पुण्यैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
संप्राप्यतेis attained
संप्राप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
नृभिःby men
नृभिः:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
संस्कारान्sacraments/rites
संस्कारान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यत्रwhere/wherein
यत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: 'where/wherein')
संप्राप्यhaving obtained
संप्राप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having attained/obtained'
वेदोक्तान्Veda-prescribed
वेदोक्तान्:
Karma (Qualifier of object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('said in the Veda' = Veda-prescribed); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संस्कारान् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मुनिःa sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आप्यतेis attained/obtained
आप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

Vyāsa

Listener: Śuka

Scene: Vyāsa teaches with measured authority: a didactic scene of a guru explaining how puṇya yields noble birth and how Vedic saṃskāras shape one into a muni; students or Śuka listen.

V
Vyāsa
V
Veda

FAQs

Merit and proper Vedic formation (saṃskāras) support a life oriented toward wisdom and sagehood.

No named location appears in this verse; it frames dharma through birth, merit, and Vedic sacraments within the Mahātmya narrative.

Receiving Veda-prescribed saṃskāras (life-cycle rites) is presented as essential religious formation.