Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः

adityāṃ vibudhā jātā diteścaiva tu daityapāḥ | teṣāṃ sāpatnyabhāvena mahadvairamupasthitam | atha daityaiḥ surā dhvastāḥ kṛtāścānye parāṅmukhāḥ | anye tu bhayasaṃtrastā diśo jagmuḥ kṣatāṃgakāḥ

D’Aditi naquirent les dieux, et de Diti, en vérité, les seigneurs des Dānavas (Daityas). Par la rivalité des coépouses, une grande inimitié s’éleva. Alors les dieux furent brisés par les Daityas ; les uns durent reculer, vaincus, et les autres—saisis d’effroi—s’enfuirent vers les directions, le corps meurtri.

adityāmin/through Aditi
adityām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootaditi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
vibudhāḥthe gods
vibudhāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvibudha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
jātāḥwere born
jātāḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु) + kta (कृत्)
Formकृत् (क्त) भूतकालिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थः—उत्पन्नाः (born)
diteḥof Diti
diteḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootditi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
evaindeed
eva:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
tubut
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; विरोध/विभेदबोधक (but)
daityapāḥDaityas (demons)
daityapāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya + pā (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (daityān pāti iti / daityāḥ pāyante yena)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
sāpatnya-bhāvenadue to rivalry between co-wives
sāpatnya-bhāvena:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootsāpatnya + bhāva (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (sāpatnyasya bhāvaḥ)
mahatgreat
mahat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
vairamenmity
vairam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvaira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
upasthitamarose
upasthitam:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa + sthā (धातु) + kta (कृत्)
Formकृत् (क्त) भूतकालिक; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—उपस्थितम् (arose/was present)
athathen
atha:
Sambandha (Discourse link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
daityaiḥby the Daityas
daityaiḥ:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
dhvastāḥwere destroyed
dhvastāḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhvaṃs (धातु) + kta (कृत्)
Formकृत् (क्त) कर्मणि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थः—ध्वस्ताः (destroyed)
kṛtāḥbecame/made
kṛtāḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formकृत् (क्त) कर्मणि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थः—कृताः (made/became)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
anyeothers
anye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
parāṅmukhāḥturned away
parāṅmukhāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparāṅmukha (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (parāṅ + mukha) ‘turned away’
anyeothers
anye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tubut
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; विरोध/विभेदबोधक
bhaya-saṃtrastāḥterrified by fear
bhaya-saṃtrastāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhaya + saṃtrasta (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (bhayena saṃtrastāḥ)
diśaḥdirections
diśaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
jagmuḥwent
jagmuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातुः—गम् (to go)
kṣata-aṅgakāḥwith wounded bodies
kṣata-aṅgakāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣata + aṅga + ka (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (kṣatāni aṅgāni yeṣām) ‘with wounded limbs’

Sūta

Listener: Ṛṣayaḥ

Scene: A battlefield aftermath: devas bruised and scattered, some retreating with broken weapons; daityas looming victorious; the sky heavy, directions personified as distant refuges; the emotional focus on the devas’ wounded flight.

A
Aditi
D
Diti
D
Devas (Suras)
D
Daityas/Dānavas

FAQs

When pride and rivalry generate hostility, even the powerful fall—prompting a return to divine refuge and dharmic restoration.

Indirectly, the coming refuge at Amareśvara: the conflict sets up the need for Śiva’s protective liṅga at this tīrtha.

None explicitly; the narrative prepares for Aditi’s austerity and Śiva’s boon.