Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः

koṭayastu trayastriṃśaddevānāṃ sāyudhāstataḥ | rakṣārthaṃ tasya liṃgasya tasminkṣetre vyavasthitāḥ | māghakṛṣṇacaturdaśyāṃ susaṃnaddhāḥ prahāriṇaḥ

Alors, trente-trois crores de dieux, armés, prirent place dans ce kṣetra afin de protéger ce Liṅga. Au quatorzième jour de la quinzaine sombre de Māgha, ils se tinrent parfaitement équipés, prêts à frapper.

कोटयःcrores; tens of millions
कोटयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक)
त्रयस्त्रिंशत्thirty-three
त्रयस्त्रिंशत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयस् + त्रिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; ‘thirty-three’ (देवानाम् इत्यस्य विशेषण)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
सायुधाःarmed
सायुधाः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘with weapons’
ततःthen; thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (तदनन्तर/तस्मात्-अर्थे)
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootरक्षा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्यय (प्रयोजनवाचक) ‘for the sake of protection’
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषण (लिङ्गस्य)
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (क्षेत्रे)
क्षेत्रेin the sacred field/place
क्षेत्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
व्यवस्थिताःstationed
व्यवस्थिताः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-अव-√स्था (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (P.P.P.) ‘stationed/arrayed’
माघof Māgha (month)
माघ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th) (समासपूर्वपद), एकवचन; मासनाम
कृष्णdark (fortnight)
कृष्ण:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th) (समासपूर्वपद), एकवचन; पक्षविशेषण
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
सुसंनद्धाःwell-armoured; well-prepared
सुसंनद्धाः:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + संनद्ध (प्रातिपदिक; √नह्/√नद्ध ‘bound/armoured’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (P.P.P.)
प्रहारिणःstrikers; warriors
प्रहारिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रहारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘one who strikes’ (agent noun)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: A vast divine army—thirty-three crores—stands armed in protective formation around a central liṅga shrine within the kṣetra; it is Māgha’s kṛṣṇa-caturdaśī night, the air charged, banners and weapons gleaming in lamplight and moonless darkness.

D
Devas (33 koṭi)
L
Liṅga
K
Kṣetra
M
Māgha Kṛṣṇa Caturdaśī

FAQs

A kṣetra’s holiness is portrayed as so vital that the devas themselves stand guard—sacred space and sacred time converge.

The kṣetra of the revered liṅga (Vṛṣanātha context) where the gods assemble for its protection.

The verse highlights Māgha Kṛṣṇa Caturdaśī as the key time connected with the liṅga; earlier verses prescribe night worship on this tithi.