Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

एवमुक्त्वा तया सोऽथ परिष्वक्तो महामुनिः । अनिच्छन्नपि वाक्येन हृदयेन च सस्पृहः

evamuktvā tayā so'tha pariṣvakto mahāmuniḥ | anicchannapi vākyena hṛdayena ca saspṛhaḥ

Après ces paroles, le grand sage fut alors enlacé par elle. Bien qu’il refusât en paroles, dans son cœur pourtant naquit le désir.

evamthus
evam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (thus)
uktvāhaving said
uktvā:
Kriya (Gerund/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु) + ktvā (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया
tayāby her
tayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
athathen
atha:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
pariṣvaktaḥembraced
pariṣvaktaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari√ṣvaj (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (embraced)
mahā-muniḥthe great sage
mahā-muniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + muni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (great sage)
anicchannot wishing
anicchan:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootna + √iṣ (धातु) + śatṛ (शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासार्थ (not wishing)
apieven though
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारक-अव्यय (even/though)
vākyenaby (her) words
vākyena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
hṛdayenaby (his) heart
hṛdayena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
sa-spṛhaḥwith desire/longing
sa-spṛhaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/सह-अर्थ) + spṛhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषार्थे (स्पृहया सहितः = ‘with longing’) विशेषण

Narrator (Purāṇic voice)

Type: kshetra

Scene: The woman embraces the great sage; his body remains stiff with outward refusal, but his eyes and softened posture betray inner longing—an intimate moment charged with moral tension.

M
Mahāmuni (the sage)
R
Rambhā

FAQs

Dharma is tested not only by outward conduct but also by inner disposition; the verse exposes the subtle rise of craving.

Not identified in this verse; it is a narrative bridge within the chapter.

None.