Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय संप्रहृष्टमना यमः । यमलोकं जगामाथ स्वाधिकारपरोऽभवत्

sūta uvāca | sa tatheti pratijñāya saṃprahṛṣṭamanā yamaḥ | yamalokaṃ jagāmātha svādhikāraparo'bhavat

Sūta dit : « Yama, le cœur joyeux, promit : “Qu’il en soit ainsi.” Puis il se rendit à Yamaloka et s’appliqua à sa propre charge divine. »

सूतःSūta (narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तथाso, thus
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
इतिthus (saying)
इति:
Quotation marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
प्रतिज्ञायhaving promised
प्रतिज्ञाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+ज्ञा (धातु) → प्रतिज्ञा (कृदन्त; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययभाव; क्त्वान्त/ल्यपन्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having promised)
संप्रहृष्ट-मनाःwhose mind was delighted
संप्रहृष्ट-मनाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+प्र+हृष् (धातु) → संप्रहृष्ट (कृदन्त; क्त) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य मनः संप्रहृष्टम् सः)
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यम-लोकम्Yama's world
यम-लोकम्:
Karma (Goal/object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यमस्य लोकः)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अथthen
अथ:
Discourse connector (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then)
स्व-अधिकार-परःdevoted to his own duties/authority
स्व-अधिकार-परः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अधिकार (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (स्वाधिकारः एव परः/प्रधानः यस्य)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Sūta

Type: kshetra

Scene: Yama, pleased, gives a formal promise and departs; a subtle transition shows him moving from the earthly shrine-side to the distant, austere grandeur of Yamaloka, symbolizing administrative duty.

S
Sūta
Y
Yama
Y
Yamaloka

FAQs

Divine boons are granted within a framework of cosmic order—after giving assurance, Dharmarāja resumes his ordained duty.

The narrative belongs to Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya; this verse itself does not identify the site.

No new ritual; it records Yama’s assent and departure after granting the stated benefit.