Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

त्वं भविष्यसि पापात्मन्मुक्तो दारैः स्वकैरपि । साऽपि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

tvaṃ bhaviṣyasi pāpātmanmukto dāraiḥ svakairapi | sā'pi caiva viśeṣeṇa vrīḍayā'dhomukhī sthitā

«Toi, à l’âme pécheresse, tu seras séparé même de tes propres épouses.» Et elle aussi, surtout accablée par la honte, demeura le visage baissé.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (√भू धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पापात्मन्O sinful-souled one
पापात्मन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय — ‘पापः आत्मा यस्य’
मुक्तःfreed, separated
मुक्तः:
Karta (Predicate of ‘त्वम्’)
TypeAdjective
Rootमुच् (√मुच् धातु) + क्त (भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘freed/separated’
दारैःfrom (your) wife/wives
दारैः:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक; बहुवचन-प्रयोगः)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘from/with wives’ (instrumental/ablatival sense in separation)
स्वकैःone’s own
स्वकैः:
Visheshana (Qualifier of दारैः)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण — ‘one’s own’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — ‘even/also’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — ‘also’
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — ‘and’
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — ‘indeed’
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Sambandha (Adverbial-instrumental)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् — ‘especially’
व्रीडयाout of shame
व्रीडया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootव्रीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अधोमुखीdown-faced
अधोमुखी:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअधस् + मुख (प्रातिपदिक) + ई (स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय — ‘अधोमुखी’
स्थिताstood, remained
स्थिता:
Karta (Predicate of subject)
TypeVerb
Rootस्था (√स्था धातु) + क्त
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘stood/remained’

Hārīta (continuing the curse speech, deduced)

Type: kshetra

Scene: The curse continues: Kāma is doomed to be separated from his own wives; the woman remains with face lowered in intense shame, the grove heavy with moral gravity.

K
Kāma
H
Hārīta's wife (unnamed)

FAQs

Desire that disrupts others’ dharma leads to loss of one’s own relational harmony and social standing.

Indirectly within the Candrakūpikā–Kāmeśvara tīrtha account; the verse itself emphasizes moral consequence.

None.