Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

व्याधिग्रस्ता यथा विप्रो योऽयं संदृश्यते पुरः । मयात्र व्याधयः कालं चिरं संस्थापिता यतः । भविष्यति च मे दोषो नो चेद्देवि न संशयः

vyādhigrastā yathā vipro yo'yaṃ saṃdṛśyate puraḥ | mayātra vyādhayaḥ kālaṃ ciraṃ saṃsthāpitā yataḥ | bhaviṣyati ca me doṣo no ceddevi na saṃśayaḥ

De même que ce brāhmaṇa, accablé par la maladie, se tient ici devant nous—ainsi, puisque c’est par moi que les maladies ont été longtemps logées en ce lieu ; si l’on n’y remédie pas, ô Déesse, une faute retombera sur moi, sans aucun doute.

व्याधि-ग्रस्तःafflicted by disease
व्याधि-ग्रस्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याधि (प्रातिपदिक) + ग्रस्त (कृदन्त; √ग्रस् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः: व्याधिना ग्रस्तः (seized by disease)
यथाas, like
यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमान/प्रकारवाचक: as/like)
विप्रःa brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धे ‘यः…सः’
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
संदृश्यतेis seen
संदृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is seen/appears’
पुरःin front
पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक: in front)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
व्याधयःdiseases
व्याधयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
कालम्time
कालम्:
Karma (Extent/कर्म-कालावधि)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कालावधि-अर्थे (for a time)
चिरम्for long
चिरम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक: long)
संस्थापिताःestablished, set up
संस्थापिताः:
Kriya (Result/फल)
TypeAdjective
Rootसम्+स्था (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘placed/established’ (व्याधयः इति विशेष्य)
यतःsince, because
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय (हेतुवाचक: since/because)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; ‘of me/my’
दोषःfault, taint
दोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नःnot
नः:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negative)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय (शर्त: if)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Predicate/प्रत्यय)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Rājā (the King)

Type: kshetra

Scene: Foreground: a sick brāhmaṇa, frail and seated/lying; the king points toward him while confessing the long-standing lodging of disease. Devī stands as the compassionate remedy, radiating healing power.

D
Devī
V
Vipra (Brāhmaṇa)
V
Vyādhi (disease)

FAQs

Acknowledging responsibility (doṣa) and seeking divine rectification is part of dharma, especially when others suffer due to one’s actions.

The kṣetra of Adhyāya 133, presented as a place where even entrenched afflictions can be removed through divine establishment.

Not a detailed rite yet; it frames the need for a remedial divine act—removing/relocating the long-established diseases from the site.