Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

ऋषय ऊचुः । कस्मात्ता देवताः सूत पूज्यंते तत्र संस्थिताः । नामतश्च विभागेन कीर्तयस्व पृथक्पृथक्

ṛṣaya ūcuḥ | kasmāttā devatāḥ sūta pūjyaṃte tatra saṃsthitāḥ | nāmataśca vibhāgena kīrtayasva pṛthakpṛthak

Les sages dirent : « Ô Sūta, pour quelle raison ces divinités établies en ce lieu sont-elles adorées ? Décris-les, selon leurs noms et leurs catégories, l’une après l’autre. »

ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
कस्मात्why/from what reason
कस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक (from what cause/why)
ताःthose
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
देवताःdeities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
पूज्यन्तेare worshipped
पूज्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
संस्थिताःsituated/established
संस्थिताः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'देवताः' इत्यस्य विशेषणम्
नामतःby name
नामतः:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverb: by name/according to names)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
विभागेनby division/classification
विभागेन:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootविभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
कीर्तयस्वplease recount/mention
कीर्तयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कीर्त्/√कीर् (धातु) (causative sense in usage)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (स्व-प्रत्यय)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: separately)
पृथक्each one distinctly
पृथक्:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरुक्ति—emphatic repetition)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Vāstupada (contextual)

Type: kund

Listener: Sūta

Scene: ऋषयः सूतं प्रति प्रश्नं कुर्वन्ति—‘कस्मात्… नामतश्च विभागेन’—हस्त-गणना/सूची-भावः; सूतः उत्तरार्थं ग्रन्थ/तालपत्रं उद्घाटयति।

S
Sūta
D
Devatās (collective)

FAQs

Dharma is learned through inquiry: understanding the ‘why’ and the proper identification of deities safeguards worship from vagueness and strengthens śraddhā.

The inquiry concerns the deities installed at Vāstupada Tīrtha in this chapter’s narrative.

A request for a structured account of worship-worthy deities; no specific rite beyond pūjā is prescribed here.