Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

चत्वारिंशत्त्रिभिर्युक्ता देवता यत्र पंच च । पूज्यंते पूजिताश्चापि सिद्धिं यच्छंति तत्क्षणात्

catvāriṃśattribhiryuktā devatā yatra paṃca ca | pūjyaṃte pūjitāścāpi siddhiṃ yacchaṃti tatkṣaṇāt

«Là, quarante-trois divinités — et cinq autres encore — sont vénérées ; et, lorsqu’elles sont adorées, elles accordent aussitôt la réussite.»

चत्वारिंशत्forty
चत्वारिंशत्:
Visheshana (Quantifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचत्वारिंशत् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (cardinal numeral), अव्ययवत् प्रयोगः; अत्र 'त्रिभिः' इत्यनेन सह संख्या-सम्बन्धः
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक
युक्ताःjoined/combined
युक्ताः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Root√युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'देवताः' इत्यस्य विशेषणम्
देवताःdeities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Quantifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (five), अव्ययवत् प्रयोगः
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction: and)
पूज्यन्तेare worshipped
पूज्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोगः (are worshipped)
पूजिताःhaving been worshipped
पूजिताः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Root√पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'देवताः' इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
सिद्धिम्success/accomplishment
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यच्छन्तिgrant
यच्छन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (धातु) (यच्छ-आदेश)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतत् + क्षण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; पञ्चमी-अर्थे अव्ययवत् (immediately/from that moment)

Sūta (continuing the narration)

Tirtha: Vāstupada

Type: kund

Listener: Ṛṣayaḥ

Scene: तीर्थतटे मण्डपः; ४३+५ देवताः (प्रतीकात्मक रूपेण) लघु-प्रतिमाभिः/लिङ्ग-शिलाभिः/कलशैः दर्शिताः; भक्ताः अर्चनं कुर्वन्ति; सिद्धि-प्रतीकं दिव्य-प्रभा तत्क्षणं प्रकटते।

V
Vāstupada (Tīrtha)
D
Devatās (collective)

FAQs

Collective worship of the deities in a consecrated tīrtha-space is portrayed as a swift means to attain siddhi when performed with proper reverence.

The statement refers to the same place described just before—Vāstupada Tīrtha.

Pūjā (worship) of the resident deities; details of method are not given in this verse.