Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

ततो हर्षं परं गत्वा प्रणिपत्य च तं भुवि । कृतकृत्यमिवात्मानं स मेने पार्थिवोत्तमः

tato harṣaṃ paraṃ gatvā praṇipatya ca taṃ bhuvi | kṛtakṛtyamivātmānaṃ sa mene pārthivottamaḥ

Alors, rempli d’une joie suprême, il se prosterna devant lui sur la terre. Et ce roi d’élite se jugea comme si le but de sa vie avait été accompli.

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त
हर्षम्joy
हर्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
परम्great, supreme
परम्:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
गत्वाhaving gone/attained
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
प्रणिपत्यhaving bowed down
प्रणिपत्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + निपत् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम
भुविon the ground
भुवि:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कृतकृत्यम्one who has accomplished what was to be done
कृतकृत्यम्:
Viśeṣaṇa (Adjective)
TypeAdjective
Rootकृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय (कृतं कृत्यं यस्य/कृतकृत्यः—भावे)
इवas if
इव:
Upamā (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-निपात (comparative particle)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
मेनेthought, considered
मेने:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परिपूर्णभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पार्थिवोत्तमःthe best of kings
पार्थिवोत्तमः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपार्थिव + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पार्थिवानाम् उत्तमः)

Sūta (continuing narration; speaker not re-stated in this verse)

Type: temple

Listener: assembled sages / Purāṇic audience

Scene: In a temple courtyard, the king falls flat in full prostration before the liṅga; attendants stand back; the atmosphere is charged with joy and reverence, as if a life-goal has been achieved.

P
Pārthiva (king)
L
Liṅga (implied)
Ś
Śiva (implied)

FAQs

True darśana culminates in humility and surrender, producing inner completeness (kṛtakṛtyatā).

The Acaleśvara-liṅga kṣetra described in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

Prostration (praṇipāta) is exemplified as a devotional response to the deity’s sign.