Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

तस्माच्छिष्योऽस्मि ते नाहं न च मे त्वं गुरुः स्थितः । सांप्रतं स्वेच्छयाऽन्यत्र प्रयास्यामि करोषि किम्

tasmācchiṣyo'smi te nāhaṃ na ca me tvaṃ guruḥ sthitaḥ | sāṃprataṃ svecchayā'nyatra prayāsyāmi karoṣi kim

«Ainsi, je ne suis pas ton disciple, et toi, tu ne te tiens plus pour moi comme un guru. À présent, de mon propre gré, je partirai ailleurs : que peux-tu y faire ?»

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मादर्थे (therefore)
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
Kriyā (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
स्थितःestablished/standing (as)
स्थितः:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicative (State)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; "standing/being" (predicate with गुरु:)
साम्प्रतम्now
साम्प्रतम्:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (now/at present)
स्वेच्छयाby my own will
स्वेच्छया:
Karaṇa (Instrument/manner)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + इच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः: स्वस्य इच्छा = "one's own will"
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikaraṇa (Destination/location)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (elsewhere)
प्रयास्यामिI will go
प्रयास्यामि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलृट् (साधारणभविष्यत्), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
करोषिyou do
करोषि:
Kriyā (Main verb in question)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक

Disciple (name not provided in the snippet; addressing Śākalya)

Scene: The speaker declares he is no disciple and the other no guru, turning away as if to depart; the guru figure remains still, embodying restraint, while the departing figure shows agitation.

Ś
Śākalya

FAQs

It dramatizes the breakdown of sacred hierarchy when trust and dharma are lost, warning against ego-driven separation.

No site is named in this verse; it sets up later movement toward a siddhi-kṣetra.

None; it is a narrative declaration of separation and departure.