Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति याज्ञवल्क्यसमुद्रवः । आश्रमो लोक विख्यातो मूर्खाणामपि सिद्धिदः

sūta uvāca | tathānyo'pi ca tatrāsti yājñavalkyasamudravaḥ | āśramo loka vikhyāto mūrkhāṇāmapi siddhidaḥ

Sūta dit : «De plus, il s’y trouve un autre lieu sacré — Yājñavalkya-samudrava — un āśrama renommé dans le monde, qui accorde l’accomplissement même aux esprits obtus.»

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तथाthus; likewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अन्यःanother
अन्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective)
अपिalso; even
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अस्तिis; exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
याज्ञवल्क्यसमुद्रवः(the place called) Yājñavalkya-samudrava
याज्ञवल्क्यसमुद्रवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक) + समुद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (yājñavalkyasya samudravaḥ)
आश्रमःhermitage
आश्रमः:
Apposition/Predicate nominal (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकworld; people
लोक:
Qualifier (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासपूर्वपद-रूपेण (as first member in compound)
विख्यातःwell-known
विख्यातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मूर्खाणाम्of fools
मूर्खाणाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमूर्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural)
अपिeven
अपि:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
सिद्धिदःgiver of success/accomplishment
सिद्धिदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + द (√दा/ददाति; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सिद्धिं ददाति इति)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Yājñavalkya-samudrava

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (assembled sages)

Scene: Sūta narrates to assembled ṛṣis; in the background a serene forest āśrama near a waterbody named ‘samudrava’, with a simple hermitage, sacrificial fire, and pilgrims arriving—some portrayed as rustic yet reverent.

S
Sūta
Y
Yājñavalkya
Y
Yājñavalkya-samudrava (tīrtha/āśrama)

FAQs

A true āśrama/tīrtha elevates all seekers; even limited learning is not an obstacle when one approaches a sanctified place with sincerity.

The Yājñavalkya-samudrava āśrama, introduced as a renowned sacred spot in the region.

None in this opening verse; it introduces the site and its general fruit (siddhi).