Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

युष्मदीयप्रसादेन क्षेत्रेऽत्र सुमहत्तपः । कृतं स्वर्गं प्रयास्यामि सांप्रतं तु द्विजोत्तमाः

Transliteration

yuṣmadīyaprasādena kṣetre'tra sumahattapaḥ | kṛtaṃ svargaṃ prayāsyāmi sāṃprataṃ tu dvijottamāḥ

Translation

«Par votre grâce, en ce kṣetra sacré j’ai accompli une grande austérité. À présent, ô deux-fois-nés les plus éminents, je vais partir vers le ciel.»

Word by Word

• युष्मदीय-प्रसादेन: by your favor/grace
• युष्मदीय-प्रसादेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मदीय (प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (युष्मदीयस्य प्रसादः)

• क्षेत्रे: in the sacred place/field
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• सुमहत्-तपः: very great austerity
• सुमहत्-तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु (अव्यय-उपसर्गवत्) + महत् (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कर्मधारयः (सुमहत् तपः)

• कृतम्: performed/done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (तपः) कृतम् = ‘has been done/performed’

• स्वर्गम्: to heaven
• स्वर्गम्: Gati-Karma (Goal/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रयास्यामि: I shall go/ depart
• प्रयास्यामि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: लृट् (Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• सांप्रतम्: now/at present
• सांप्रतम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सांप्रतम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक

• द्विजोत्तमाः: O best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजोत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (द्विजानाम् उत्तमाः)

Speaker

King (rājā)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ (foremost brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: A humbled royal figure in a sacred field addresses assembled brāhmaṇas, palms joined, declaring that by their grace his great tapas is complete and he is ready to depart for heaven; the kṣetra is serene with a shrine in the background.

Characters & Entities

• Kṣetra (sacred region)
• Tapas (austerity)
• Svarga (heaven)
• Dvijottamas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great austerity performed in a sanctified kṣetra, supported by the grace of the dharmic community, is portrayed as leading to heavenly attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ‘kṣetra’ is the sacred region of the ongoing Garttātīrtha-centered narrative in Nāgarakhaṇḍa Adhyāya 126.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity/penance) in the kṣetra is the stated spiritual practice; no specific vrata details are given in this verse.