Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 125›Shloka 69
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 69

Devanagari script

एवं तयोः प्रवदतोरन्योन्यं भूमिपालयोः । गर्त्तातीर्थात्समायाता ब्राह्मणाः कौतुकान्विताः । श्रुत्वा भूमिपतिं प्राप्तं चिरंतनगुरुं शुभम्

Transliteration

evaṃ tayoḥ pravadatoranyonyaṃ bhūmipālayoḥ | garttātīrthātsamāyātā brāhmaṇāḥ kautukānvitāḥ | śrutvā bhūmipatiṃ prāptaṃ ciraṃtanaguruṃ śubham

Translation

Tandis que ces deux rois s’entretenaient ainsi, des brāhmaṇas, animés de curiosité, arrivèrent de Gartā-tīrtha. Ayant appris que le roi était venu, et que le vénérable et auspicious ancien maître était également arrivé, ils se rassemblèrent en ce lieu.

Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus’)
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-विभक्ति (Gen/Loc), द्विवचन; अत्र षष्ठी (of the two)
प्रवदतोः(while) speaking
प्रवदतोः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-वद् (धातु) → प्रवदत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्तः—शतृ (Present Active Participle); षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; ‘तयोः’ इत्यस्य विशेषणम् (while the two were speaking)
अन्योन्यम्mutually/with each other
अन्योन्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formपरस्परार्थे अव्ययीभूत-नपुंसक-द्वितीया (adverbial: ‘mutually’)
भूमिपालयोःof the two kings (protectors of the earth)
भूमिपालयोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; समासः—तत्पुरुष (भूमेः पालः)
गर्त्तातीर्थात्from Garttā-tīrtha
गर्त्तातीर्थात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगर्त्ता (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गर्त्तायाः तीर्थम्)
समायाताःhaving come/arrived
समायाताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु) → समायात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्तः—क्त (Past Active/PPP in intransitive sense); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘ब्राह्मणाः’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
कौतुकान्विताःendowed with curiosity/eagerness
कौतुकान्विताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकौतुक (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्तः—क्त (अन्वि+इ → अन्वित); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (कौतुकैः अन्विताः)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund)
भूमिपतिम्the king
भूमिपतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (भूमेः पतिः)
प्राप्तम्arrived/obtained (i.e., who had arrived)
प्राप्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्तः—क्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भूमिपतिम्’ इत्यस्य विशेषणम्
चिरंतनगुरुम्the ancient/long-standing teacher
चिरंतनगुरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचिरंतन (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (चिरंतनः गुरुḥ)
शुभम्auspicious/noble
शुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भूमिपतिम्’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic storyteller within Nāgarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gartā-tīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: Two kings converse when a group of brāhmaṇas arrives from Gartā-tīrtha, faces bright with curiosity; they converge upon the royal presence, recognizing an ancient venerable teacher among the arrivals or associated with the king’s coming.

Characters & Entities
G
Gartā-tīrtha
B
brāhmaṇas
T
two kings (bhūmipāla)

FAQs

Holy places draw seekers and teachers together; the tīrtha becomes a meeting-ground for dharma, inquiry, and guidance.

Gartā-tīrtha is explicitly mentioned as the source from which the brāhmaṇas arrive.

No direct rite is prescribed; the verse describes pilgrimage movement and assembly around a revered figure.

←Previous Verse
Next Verse→