Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

।सूत उवाच । ततः कर्णोत्पलातीर्थं विख्यातं चास्ति शोभनम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्न वियोगमवाप्नुयात्

|sūta uvāca | tataḥ karṇotpalātīrthaṃ vikhyātaṃ cāsti śobhanam | yatra snāto naraḥ samyaṅna viyogamavāpnuyāt

Sūta dit : Ensuite se trouve le Tīrtha de Karṇotpalā, renommé et resplendissant. Celui qui s’y baigne selon le rite ne tombe pas dans la séparation d’avec ce qui lui est cher ni d’avec la prospérité de bon augure.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Sequence (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादानवाचक-अव्यय
कर्णोत्पलातीर्थम्the Karṇotpala sacred ford
कर्णोत्पलातीर्थम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्णोत्पल (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘कर्णोत्पलस्य तीर्थम्’
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + √ख्या (धातु)
Formकृदन्तः—क्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘renowned’
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्तिis; exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शोभनम्beautiful; auspicious
शोभनम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb ‘where’)
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formकृदन्तः—क्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having bathed’ (past participle used predicatively)
नरःa man; person
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
वियोगम्separation; loss
वियोगम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवाप्नुयात्would obtain; would suffer
अवाप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + √आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sūta

Tirtha: Karṇotpalā Tīrtha

Type: tirtha

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (implied by Sūta-frame)

Scene: A bright, lotus-filled waterbody (utpalā imagery) with pilgrims bathing at dawn; gentle ripples, offerings floating; the mood conveys auspicious continuity and protection from separation.

S
Sūta
K
Karṇotpalā Tīrtha

FAQs

Rightly performed tīrtha-snāna is portrayed as restoring harmony—protecting one from the pain of separation and loss.

Karṇotpalā Tīrtha.

Perform proper bathing (snāna) at Karṇotpalā Tīrtha with due observance.