Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

संजायतेऽप्यगम्यश्च ममापि त्रिपुरांतक । किं पुनः स्वल्पसत्त्वानां नरादीनां सुरेश्वर

saṃjāyate'pyagamyaśca mamāpi tripurāṃtaka | kiṃ punaḥ svalpasattvānāṃ narādīnāṃ sureśvara

« Il devient inaccessible même pour moi, ô Tripurāntaka (Destructeur de Tripura) ; que dire alors des êtres de faible vigueur—les hommes et autres—ô Seigneur des dieux ? »

संजायतेarises/becomes
संजायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अप्यर्थ: even/also)
अगम्यःinaccessible
अगम्यः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअगम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्)
Formनञ्-पूर्वक यत्-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पर्वतः/मार्गः implied)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
ममfor me/of me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अप्यर्थ)
त्रिपुरांतकO destroyer of Tripura (Śiva)
त्रिपुरांतक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + अन्तक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘त्रिपुरस्य अन्तकः’
किम्what then
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रश्नार्थक-निपात (किम् = what/ how much more)
पुनःthen, moreover
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरुक्ति/अधिक्यार्थक: moreover/how much more)
स्वल्पसत्त्वानाम्of those of little strength
स्वल्पसत्त्वानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootस्वल्प + सत्त्व (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: ‘स्वल्पं सत्त्वं येषाम्’ (as a class)
नरादीनाम्of men and others
नरादीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनर + आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘नराः आदयः’ इत्यर्थे (group: men and others)
सुरेश्वरO lord of the gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन

Unspecified in the snippet (addressing Śiva as Tripurāntaka; also invoking Sureśvara/Indra)

Type: peak

Scene: A speaker, humbled, admits the mountain becomes unreachable even for him, then gestures toward ordinary humans as far more vulnerable; Śiva as Tripurāntaka listens.

T
Tripurāntaka (Śiva)
S
Sureśvara (Indra)

FAQs

Humility and realism: even devotion must account for human capacity, and divine help is sought when limits are reached.

The mountain-tīrtha whose approach becomes impossible in harsh seasons.

No direct ritual; it frames a plea that leads to a practical dharmic solution in the following verses.