Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

पर्वतोऽयं भवेद्गम्यो मासानष्टौ सुरेश्वर । यावन्मीनस्थितो भानुः प्रगच्छति श्रुतं मया

parvato'yaṃ bhavedgamyo māsānaṣṭau sureśvara | yāvanmīnasthito bhānuḥ pragacchati śrutaṃ mayā

« Ô Seigneur des dieux, on dit que cette montagne est accessible durant huit mois, tant que le Soleil poursuit sa course en demeurant dans les Poissons ; ainsi l’ai-je entendu. »

पर्वतःthe mountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
गम्यःaccessible, passable
गम्यः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्)
Formकर्तव्य/योग्यतार्थक कृदन्त (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पर्वतस्य)
मासान्months
मासान्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; काल-परिमाण (duration)
अष्टौeight
अष्टौ:
Kāla-adhikaraṇa (कालपरिमाण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मासान्’ विशेषयति
सुरेश्वरO lord of the gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सुराणाम् ईश्वरः’
यावत्as long as, until
यावत्:
Kāla-adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (पर्यन्तार्थक/temporal limit ‘as long as/until’)
मीनस्थितःsituated in Pisces
मीनस्थितः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमीन + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुष: ‘मीने स्थितः’
भानुःthe sun
भानुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रगच्छतिmoves onward, proceeds
प्रगच्छति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + गम् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
श्रुतम्(this is) heard/known
श्रुतम्:
Karma (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √श्रु)
Formभूतकृदन्त (क्त) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मवाच्ये ‘श्रुतम् (इति)’ = heard/known (as report)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता in passive sense)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

Unspecified in the snippet (contextually a devotee/party addressing Indra as “Sureśvara” within the Tīrthamāhātmya narrative)

Type: peak

Scene: A narrator explains that the mountain is traversable for eight months, keyed to the Sun’s stay in Pisces and onward—pilgrims moving along a mountain path under a clear sky.

S
Sureśvara (Indra)
B
Bhānu (Sun)
M
Mīna (Pisces)

FAQs

Pilgrimage is aligned with cosmic order—sacred travel is most fruitful when undertaken in the proper season and time.

A sacred mountain-tīrtha described in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, whose accessibility is tied to seasonal/solar movement.

No explicit rite is stated here; the prescription is temporal—undertake the journey during the stated months/solar transit.