Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35
Devanagari script
ततः सैन्यं समालोक्य तद्भग्नं च तया रणे । कोपाविष्टस्ततो दैत्यः स्वयं तां समुपाद्रवत्
Transliteration
tataḥ sainyaṃ samālokya tadbhagnaṃ ca tayā raṇe | kopāviṣṭastato daityaḥ svayaṃ tāṃ samupādravat
Translation
Puis, voyant son armée brisée par elle au combat, le daitya, saisi de colère, se rua lui-même sur la Déesse.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then)
सैन्यम्the army
सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (accusative singular)
समालोक्यhaving looked at
समालोक्य:
Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootलोक् (धातु) + सम्-आ (उपसर्ग) → समालोक्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकाल (having seen)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (accusative singular)
भग्नम्broken/defeated
भग्नम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootभञ्ज् (धातु) → भग्न (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘सैन्यम्’ विशेषण
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तयाby her
तया:
Karana (Instrument/Agent in passive sense/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; तृतीया, एकवचन (instrumental singular)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन (locative singular)
कोपाविष्टःseized by anger
कोपाविष्टः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोप (प्रातिपदिक) + आविष्ट (कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमास (कोपेन आविष्टः = possessed by anger); भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘आ-विश्’; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक
दैत्यःthe Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (nominative singular)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Emphatic/कर्ता-बल)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः/स्वतः (indeclinable; “himself”)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (accusative singular)
समुपाद्रवत्rushed upon/attacked
समुपाद्रवत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) + सम्-उप (उपसर्ग) → समुपाद्रवत्
Formलङ् (imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (Purāṇic narration within Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A daitya commander, furious at the broken ranks, charges forward alone toward the Goddess, the battlefield behind him strewn with defeated troops.
Characters & Entities
D
daitya (unnamed)D
Devī (unnamed)FAQs
Krodha (anger) blinds the ego after failure, pushing it toward reckless confrontation with the Divine.
Not specified in this verse; it is part of the chapter’s wider tīrtha narrative.
None.